...en de pleinen, de schaduwen. De Chirico is overal

Kalfskop

Ik was bij 'NeoRealismo, nieuwe fotografie in Italië 1932-1960', in het fotomuseum in Rotterdam.Dacht aan de laatste resten van het oude Italië die ik zag op m'n eerste reis (1976) door Campanië, Calabrië, Sicilië.

Kamperen, dus boodschappen doen. Vlees was bij de slagers zeldzaam. Was er een kalf geslacht dan zag je dat van verre, dan hingen ze de kop bij wijze van uithangbord buiten aan het luik van de slagerij. Wat in Rotterdam al niet te zien is!De cafés waar de meneren zitten, dagenlang op één kopje koffie.De balkonnetjes van het Zuiden, het oud Franse gebied. De hardstenen buitengalerijen van de huurwoningen.

Paul Schnabel

Als iemand Nederland van alle kanten kent is het wel Paul Schnabel, chef van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Ik was bij hem in Utrecht om te praten over zijn boek 'Land in zicht', een selectie uit de stukken die hij van 2004-2007 schreef voor het Financieele Dagblad. Over hoe Nederland uit het dal kroop.

Enerzijds gaat het bij het SCP om pure feiten als mediagebruik, welvaart, samenlevingsvormen. Anderzijds onderzoeken ze het vertrouwen van de Nederlanders in de overheid, in Europa, de economie. En hoe dat - of het gebrek eraan - kan uitwerken in stemgedrag. Schnabel zou graag politici zien die zich kunnen onttrekken aan de permanente populariteitspoll via televisie. Mensen van het type Wijffels, Rinnooy Kan of Cohen. In Frankrijk, Engeland of Duitsland is het ondenkbaar dat politici aanschuiven in programma's als Pauw en Witteman. Immers, ze kunnen daar lukraak worden geattaqueerd door mensen die er alles mogen uitkramen, terwijl zij hun verantwoordelijkheid meetorsen en ambtshalve lang niet alles kunnen zeggen. Verder leerde ik dat Nederlanders als het erop aankomt meer pro-Europees zijn dan veel andere volken. Te horen maandag na 21.00 in De Avonden.

Paul Schnabel
Beluister fragment
Arnon Grunberg

In de Gazzetta

Arnon Grunberg heeft bereikt wat weinig Nederlanders gegeven is. Hij staat in Italië in de roze sportkrant, de Gazzetta dello Sport. Zijn roman 'De asielzoeker', vertaald als 'Il rifugiato', werd door de Gazzetta tot beste boek van 2007 gekozen: 'Bizarro e amaro, pessimista ma capace di ridare fiducia.'

Het artikel is te vinden op z'n site. De Gazzetta dello Sport speelt al een rol in 'Figuranten', waar Broccoli de krant altijd bij zich draagt. Niet dat hij hem kan lezen. De Gazetta is een banier. Mauro Covacich weet niet of de Asielzoeker Arnons beste boek is, maar noemt Grunberg wel 'de ontdekking van het jaar'. De roze sportkrant ligt in ieder achterzaaltje van een café, van Lecce tot Udine.

Bode Museum

Museum

 Mijn eerste film zag ik op het dorp Eerbeek, in de zaal van Hotel Nijk. Wat nu precies 'de film was' begreep ik niet. Ik dacht dat die reuzenmachine met z'n geratel en flikkerende lichtjes 'de film' was. Het schimmenspel op het laken in de verte ontging me.

 Mijn eerste museum ging net zo. Hoe ik met mijn grootvader de trappen van het Haags Gemeentemuseum beklom weet ik nog precies. Ook hoe het licht van boven binnenviel, de zwarte tegels in de gangen. De stenen kikker aan de rand van de vijver herinner ik me scherp. Maar wat voor schilderijen ik gezien heb, geen idee. In Berlijn bezocht ik vorige week het Bode Museum, op het Museum Insel.

 Het museum waar de treinen vlak langs de zalen met beelden rijden. Waar zie je zoiets? Daar kwam dat zelfde pure museumgevoel opeens terug. De stem van mijn grootvader, zijn wijzende hand.

Tags: 
Wim Crouwel

Lost & found

Komende vrijdag maakt 'Lost & Found' in de Waag op de Amsterdamse Nieuwmarkt weer een voorstelling uit gevonden voorwerpen en verhalen. Met oa. een presentatie van het werk van WIM CROUWEL, die ook de uitnodiging voor deze avond maakte.

Verder worden onder meer aangekondigd 'bewegende groepsportretten', 'de memoires van REVERDIL' en 'een zoon die zijn intrekt neemt bij zijn moeder met Alzheimer'. Ook: een vertoning van de film LES MAITRES FOUS van JEAN ROUCH op 16mm.Zaal open om 20.30 uur, aanvang programma 21.00 uur, entree 7 euro. Adres: Theatrum Anatomicum, De Waag, Nieuwmarkt 4, Amsterdam.Het programma wordt samengesteld uit ingezonden en geselecteerde bijdragen door Lernert Engelberts, Julia van Mourik en Wendela Scheltema. Meer informatie: info@lost.nl en 020 637 27 87

Deborah Kerr leest
echtgenote Bé

Jan Lavies

Frankrijk, Nederland, Duitsland en nu ook Turkije worden van de internationale rookatlassen afgevoerd. En ik denk aan Jan Lavies (1902-2005), maker van affiches. 'Verleiden is de Kunst' heette zijn laatste tentoonstelling, in 2002 in Gorkum. Wat is glamour? Een sublieme stijloefening, het fijne gevoel voor wereldse suggestie. Een vederlicht verhaal van dansmuziek aan boord van oceaanstomers. 'Make believe' is de term.Lavies geloofde in die droom.

Daar in Gorkum zweefde ik een middag rond in de glamourwerelden van '20 tot en met '50, geschapen door een man van wie ik de naam niet kende, al zat zijn werk al van kindsaf in m'n achterhoofd. Zijn vrouwen, of ze nu op reis gaan, varen met de H.A.L., vliegen met de K.N.I.L.M. of sigaretten roken, ze hebben het. Moeiteloos parafraseert Lavies Gloria Swanson, Rita Hayworth of Deborah Kerr (met Golden Fiction, waarachtig!). Maar veruit de mooiste, is de Caballero-vrouw, waarvoor z'n vrouw Bé model stond.Hoe moet een rok vallen, een truitje pluizen, een mantelpakje staan? Zo, net precies zo. En niet alleen de kleding klopt, ook de manier van staan of zitten. De hand-op-de-heup bij de affiche van 'De moderne vrouw gebruikt alleen Dasco toiletzeep' en de beweging in de schouders van de Golden Fiction-lezeres,

Karin Hasselberg (4)

 Komende vrijdag om 21.00 is in Club 11 in het Amsterdamse Post CS-gebouw de langverwachte performance 'Hole #12' te zien ofwel gat nummer twaalf van gatengraafster Karin Hasselberg.Op zes grote schermen wordt het beeld van een vrouw getoond die een gat graaft. Ze bevindt zich op een bouwplaats, draagt een zwart leren minirok. Aan één voet één pump.

 Haar valt over haar gezicht, ze is onherkenbaar. 'De droge registratie van een betekenisloze actie', zegt de aankondiging. Zeker gezien tegen de achtergrond van het uitzicht vanaf de elfde verdieping over de stad. Wie is deze vrouw? Waarom graaft ze? De voorstelling is elke avond te zien tot 18 februari. Zie onze eerdere verslaggeving over de Gaten, gegraven door deze Zweedse Beeldend kunstenaar (Helsingborg 1980) en haar overwegingen bij deze langjarige onderneming. Later meer.

Nis (2007)
Borden (2007) - niet: eetborden

Matthias Weischer (2)

 Zachtjes dringt tot me door hoezeer interieurs mijn leven beïnvloed hebben. Wat motieven en patronen van gordijnen, behang en decoratie hebben aangericht. Hoe mijn weg naar de eeuwigheid beschenen wordt door staande schemerlampen.

 In het Haagse Gemeentemuseum tussen de schilderijen van interieurkoning Matthias Weischer rondgelopen, steeds maar weer. Het is materie die daar spreekt, verfoppervlak dat vertelt van kunstleren zitcomfort of douchegordijnen. Van met boenwas gewreven parket.Van bungalowramen die tot de grond reiken zodat je het gras achter het hoogpolig tapijt ziet groeien. Hij moet er zelf af en toe knap gek van worden. Een lijstje: badmat, zitelement, zelfbouwkast, schrootjeswand, kapstok, radiator, plaid, stoelpoot, kaptafel, tegelwand, kastgordijntje, kamerplant, badstoffen handdoek.Sluit de ogen. Neem ze in gedachten, strijk de vingertoppen er langs.Nu komen de geesten, de geesten.

het publiek
Paul Schaaps treedt op (tekening: Henk Langeveld)

Paul Schaaps

De schrijver en musicus Paul Schaaps maakte een blues over blues. Hij begint:

'Blues is de nieuwste party-code blues is de roadmanager van een rapcrew blues is iets van hierboven te dichtbij om waar te nemen de uitgang naar binnen blues is het altijd juiste antwoord op een goed verkeerde vraag de blues is een tegenligger in een doodlopende straat blues is een veel te hard applaus in een achterafzaal de blues is een kapstok voor uitgewoonden bijsluiter voor alle gezindten een nachtportier met lunchpauze blues is een vriend in nood die morgen de loterij gaat winnen...'Kijk op z'n site hoe het verder gaat. Blues blijkt daar oa, nog te zijn: 'Thelonious Monk als enige toehoorder bij een concert van Bob Dylan'.Vandaag, 13 januari is Paul weer te zien vanaf 16.00 tot plusminus 20.00 uur. Met poëzie & muziek in 't Blijvertje, Derde Oosterparkstr. 64, A'dam-Oost

Ida Does, vanmiddag in Amsterdam
Trefossa

Trefossa (2)

Tijdens de Winternachten (17 t/m 20 januari in Den Haag) is de documentaire 'Trefossa, mi a no mi, ik ben niet ik' te zien, van Ida Does en cameraman Paul van den Bos over de Surinaamse dichter Trefossa (1916-1975). Paul Rodenko was in 1957 - in de NRC - al laaiend enthousiast over de in het Sranang (toen heette dat nog 'neger-engels') geschreven poëzie van Trefossa, pseudoniem van de Mulo-onderwijzer Henny de Ziel. En Hans Keller reisde met criciticus Hans Gomperts naar Paramaribo om een gesprek op te nemen met het fenomeen dat in de film - nu 50 jaar later - weer te zien is. Een gesprek over taal en culturele eigenheid. Tussen twee geestige, verstandige mannen.

De film is te zien op zaterdagavond 19 januari, vijftig jaar nadat Trefossa's dichtbundel Trotji uitkwam, 'de oerknal' van de Surinaamse literatuur. Vanmiddag sprak ik Ida Does, die nog worstelt met de slotscène. Maandagavond na 21.00 is ze te horen in de Avonden. Onderstaand (vertaler mij onbekend) gedicht maakte Trefossa na het zien van de zeemeermin. Hij herkende haar meteen:, de Surinaamse watergodin uit zijn jeugd. KOPENHAGEN wat is - hier bij de haven?hee!Watermoeder ben jij ('t) gezetenop (die) steen?Watermoeder ik ken je,werkelijk.Watermoeder,wel - wel...je gouden kam, waaris die?mijn liefje zeg ('t) me dan,mij alleen.Watermoeder je beziet mezo muisstil...m'm, ik weet waar die is:Suriname!

Tags: 

Pagina's