'Deuren dicht ze komen door de ramen, ramen dicht ze staan al in de gang.'
 
 Het is opgedragen aan Wim de Bie en mij.
Dat komt zo, die regel ('Deuren dicht... etc.') spookt al jaren door mijn hoofd. Ik gaf hem aan Koenegracht.
Maar ook na de publicatie in het Liegend konijn heeft niemand me kunnen vertellen waar hij vandaan komt. Ook Wim de Bie niet, die de tekst toch bekend voorkwam. 
Het is een liedje, lang geleden gehoord op de kermis op een dorp op de Veluwe. Er hoort een melodie bij die ik nog steeds kan neuriën.
De tekst die in mijn kop bleef haken is het refrein. Daarna volgt een stukje parlando en een fanfare-achtige slotje, en dan opnieuw: 'Deuren dicht ze komen door de ramen, ramen dicht ze staan al in de gang.'

 En vandaag dringt opeens tot me door waarin de geheimzinnige aantrekkingskracht van deze regel moet zitten. 'Ze', ach natuurlijk.
Geert Wilders was nog niet geboren maar hij spookte al.  

Haar vader (Den Haag, 1956) stopte in 1995 met een bloeiende onderneming in wijnimport en ging fotograferen.
Hendrik moet al in haar jeugd gezien hebben dat zijn dochter vele gezichten had. Die er als het ware om vroegen in de tijd geplaatst te worden. Wat zijn vrouw met eenvoudige middelen suggestief kon doen. Met enkele handgrepen en wat voorwerpen uit de huiselijke omgeving kon Paula naar de zestiende eeuw verplaatst worden of naar de zeventiende. En net zo makkelijk naar de jaren '50.
Met eenvoudige analoge apparatuur werden de foto's gemaakt.
Paula, nu tweeëntwintig, ging er zich ook steeds meer mee bemoeien. En zo werden complete reizen door de tijd gemaakt in een huis in de Amsterdamse Pijp.
'k Zou ze graag gedrieën spreken over hun unieke project.

Beeldend kunstenaar Germaine Kruip weet beter.
Met haar op lokatie gemaakte film 'Aesthetics as a way of survival' brengt ze een ode aan de Australische paradijsvogel die zijn nest onwaarschijnlijk decoreert om indruk te maken op het vrouwtje.
De paradijsvogel hanteert esthetiek om zich voort te planten. Zet een gedecoreerd bed voor het vrouwtje neer. Niet alleen mooi, maar ook uniek en origineel, want om dat laatste gaat deze voetnoot bij Darwin: het nest is een bewijs van zijn vindingrijkheid.
Zegt Germaine Kruip: 'Dat zoeken naar het nieuwe, het oorspronkelijke, dat zit al in ons. En het is niet alleen ter versiering.' 
Morgenavond na 21.00 is ze te horen in de Avonden

ps. Over dit onderwerp volgt in Almere - als sluitstuk van de expositie 'Only the title remains' - nog een symposium, later dit jaar. Kunsthistorici, neurologen, architecten en biologen zullen zich buigen over het vitale belang van schoonheid. 

Een oudere dame in Utrecht meende dat hij op zijn post had moeten blijven, zoals een staatsman, zeker een minister van financiën betaamt. Ze had juist vertrouwen in hem gekregen. Dan maar wat inschikken.
Die oude dame was ik.
Wat blijft er straks over van de PvdA?
Hoe wordt de crisis verder bestreden?
Premier Wilders, de angst slaat je om het hart.

De personages leven in een staat van alarm. Zoals een klein jongetje leeft. Altijd op z'n hoede, want de vijand kan overal zomaar opduiken. Zintuigen op scherp. Altijd weten waar je je kunt verstoppen, geen moment je dekking verwaarlozen. Steeds alert op kansen om weg te komen.
In de bundel 'Van alle kanten komen ze' (2006) schemert het door. Neem de laatste strofe van het openingsgedicht: 'Hij is het':

Bedeesd is hij en scherp
niemand weet dat hij er is
zijn hersenen is zijn vriend
morgen staat hij op.

Het was inderdaad een buurtsuper. Met een dienstwoning ernaast. Roiter kon het geheel alleen huren als hij 'overname' betaalde aan de vorige huurder, de kruidenier. Die hield er namelijk mee op.
En zoals dat gaat, in ruil voor dat bedrag kreeg hij de inboedel, de schappen, de inventaris, maar ook een grote voorraad pakken suiker, zout, rijst..
Hij raakte ze kwijt.
Volgende week is hij te horen in de Avonden, en vertelt oa. over zijn manier van over straat gaan. Extreem oplettend. ’t Is bijna een kwaal, die oplettendheid van hem. Altijd een camera, schetsboek bij zich. Hij jut ook sloophout waarmee hij voorwerpen timmert, zoals deze houten camera. Die dan vervolgens weer geschilderd wordt. Kennismaking met een uitzonderlijke beschouwer.   
 

 Het Hyacinth-syndroom doopte ik dat, naar Hyacinth Bucket uit 'Keeping up appearances'.
Ieder gezin draait om een mannelijke of vrouwelijke Hyacinth.
Men vreest haar, praat over haar, duikt weg als ze er aan komt. Maar het belangrijkste, men kan niet buiten haar. Als ze een garden party binnenshuis organiseert is ieder - zuchtend - aanwezig.

 Hyacinth geeft zin aan het leven van haar medemensen. Ze is een organiserend principe. Bij mij thuis was mijn vader dat. Hij bepaalde ieders rol tot in het latere leven. Hij maakte uit wie je was. Of in elk geval behoorde te zijn.
Zo ook de doodzieke Emma Blank. Haatvolle blikken worden haar toegeworpen. Maar waar niemand bij stilstaat, zij is de bindende kracht. Als ze tenslotte sterft valt de familie uiteen.

N.B.: Alleen positief kommentaar is welkom (het hoeft niet gemeend te zijn).

P.S.: Doorsturen kan en mag.

Licht - de zon bepaalt zelfs de sluitingstijden van het museum, vandaag 17.52, morgen 17.54 - is en blijft een ongrijpbare grondstof. Zo goed als van een theatervoorstelling niets ander overblijft dan indrukken in het hoofd dat de toeschouwer mee terug naar huis neemt.
Wat ook betekent dat je haar werk niet kunt afbeelden.
En zo blijft Germaine Kruip onachterhaalbaar. In haar nooit ophoudend spel met binnen- en buiten, daglicht en kunstlicht, spiegels en schaduwen.
Als toeschouwer word je met zachte hand uitgenodigd je stappen en blikken naar haar opzet te richten.
Want eigenlijk heeft ze een hekel aan interactiviteit.
Licht en schaduw leer je jong, merk je in de Paviljoens.
Ik herinnerde me met kracht hoe mijn eerste zaklantaarn, dat wonderinstrument, in de hand lag.

Maandag as. na 21.00 is ze te horen in de Avonden

Zijn inzicht in onwrikbare, onontkoombare situaties. Dat moet de kern van dit werk zijn. In Nederland, dat ook, heel erg in Nederland. Waar de druk op de ketel zo groot is dat alleen radeloze drift wat tijdelijke ontspanning kan brengen. En een lach.
Er werd gelachen in Schiedam, door de museummeisjes, de museummevrouwen en -meneren en door mij.
Maar ook de standaardgrap in de standaardsituatie kent z'n benauwenis. Wat onderscheidt Van Warmerdam van Wim Schippers, vroeg ik me af. Ik denk z'n moed. Hij spaart niks en niemand, ook zichzelf niet.