mijn moeder (links) met haar nichtje..  
m'n tante links en de Pier voluit.. Engelse stijl.

Pier

De site van Scalarchives brengt een verzameling foto's van de Engelse wandelpieren. Maar wat ik mis onze eigen Scheveningse pier. Die van nu (gebouwd in 1959) had een voorganger. Dit 'Wandelhoofd Koningin Wilhelmina' dateerde van 1901. Isaac Israels heeft hem geschilderd, Louis Davids bezong hem..

 In de Tweede Wereldoorlog verdween hij. Scheveningen was vanaf 1942 ontvolkt 'Sperrgebiet' omdat de bezetters de geallieerde invasie hier vreesden. Allevier mijn grootouders hebben moeten verhuizen. Op 26 maart 1943 brak brand uit in de rotonde van de pier, daarna sloopten de Duitsers de resten.
 

 Hier wat de Scalarchives missen: de enige Nederlande Pier begin jaren dertig, mijn moeder, mijn tante Bé en hun nichtje Maddy (die in de oorlog het zwarte schaap van de familie werd omdat ze met Duitse officieren uitging). De matrozenpakjestijd..
 

'le baiser' (1969) vals of echt?

Picasso vervalst

 De Franse schilder Guy Ribes (61) is gisteren in Creteil (bij Parijs) veroordeeld - samen met medeplichtigen - voor het maken van valse schilderijen van oa. Picasso en Matisse.

 Ribes kreeg twee jaar gevangenisstraf en een jaar voorwaardelijk. Hij vertelde het hof dat hij altijd geschilderd had, maar niet verkocht. In 1975 was hij voor zijn plezier begonnen met 'fakes'.
'Dat was makkelijker dan werk proberen te verkopen dat toch niet werd begrepen' zei hij.
Zijn advocaat was verheugd dat het hof de 'hoge kwaliteit' van het werk had erkend en hem niet louter als een vervalser beschouwde.
Voor de tegen de honderd verkochte schilderijen werd soms 300.000 euro betaald.

 Guy Ribes doet me denken aan Han Van Meegeren, wiens valse Vermeers nog steeds in Boijmans te zien zijn.
Ook een vervalser heeft zijn vaktrots leerde ik daar van Friso Lammertse. Wieweet heeft Ribes - net als Van Meegeren - zelf de hand gehad in zijn ontmaskering. Nu staan z'n naam en z'n werk tenminste in de krant.

 

 

de tuintjes

Achtertuintjes

 't Is achtertuintjesweer.. Geuren en geluiden van barbecue en tuinspuit.. Hier en daar bestek. Men eet buiten, in mijn jeugd een betoverende gebeurtenis. De huiskamertafel met z'n balpoten stond in het gras. Binnen was buiten geworden. Zelfs m'n vader had een goed humeur.

 Nu heb ik alleen een balkon, maar dat is genoeg. Ik zie uit en denk - altijd weer - aan het balkon van de familie van Doorn in Arnhem. En het verhaal dat Johnny van Doorn schreef over zijn pianospelende vader. Het slot van zijn debuut 'Mijn kleine hersentjes'.

 'Op een zwoele zomeravond, even na zonsondergang, gaf mijn vader een briljant recital met onder andere een wals van Chopin en 'Melodia' van Rubinstein. De piano stond in de achterkamer. De balkondeuren waren open.'
(...)
'Toen de laatste noot verstierf, was er een moment stilte. De natuur hield zijn adem in. Maar dan richtten de mensen in de tuintjes zich op, en brachten mijn vader een staande ovatie. Een enkeling riep zelfs 'bis! bis!'
Met een welverdiend glas bier in de hand boog mijn vader op het balkon, verlegen.' 

 

jaren '60, Tübingen, Ernst Bloch (links) aan tafel met 'studentenleider' Rudi Dutschke

Ernst Bloch (2)

Een uitgave in drie delen, paperbacks, van 'Das Prinzip Hoffnung' van Ernst Bloch, de Duitse filosoof. En dan bladeren, de canvas omslagen betasten. Steekproeven.. En al vingerend zien dat m'n vermoedens kloppen.

Ik lees over het lijf, de aandriften die ons bewegen. De momenten waarop je erdoor 'overmand' wordt.
'Dan kun je zeggen: niet het meisje ging uit liefdesverdriet het water in maar het liefdesverdriet ging met het meisje het water in.'
Maar zover komt het zelden, het lichaam wil zich in stand houden, daarom eet het, drinkt het, heeft het lief..
De bewuste mens - het moeilijkst te verzadigen dier - is in het bevredigen van zijn wensen ook het dier dat omwegen maakt. Bloch is een meester in het analyseren van zulke levensbepalende dingen als de dagdroom, de stemming, het eten, het verlangen of het 'te warm gekleed gaan', want kleren moeten goed zitten..
En daarbij het pure genoegen van de geur en bladspiegel van een Suhrkamp Taschenbuch. 
 

Ernst Bloch

Ernst Bloch (1)

Er zijn schrijvers die 'tussen de dingen' zien. Die hun vinger leggen op het doorgaans onbenoembare. Zo'n schrijver was Ernst Bloch (1885-1977), een wonderlijke filosoof. Hij gaat uit van het besef dat het zijn nog niet af is, nog niet voltooid, maar dat de mens iets vermoedt van dit zijn dat nog moet komen.' Zijn hoofdwerk 'Das Prinzip Hoffnung', bevat een encyclopedie van dromen en wensen.Frans Thomése wees me op zijn bundel schetsen die 'Spuren' heet. Daaruit: 'Juist nu.'

'Wanneer en hoe komen we nader tot onszelf? In bed? Op reis? of thuis, waar ons veel dan weer beter toeschijnt? 
Iedereen kent toch het gevoel in zijn bewuste leven iets vergeten te hebben, iets dat niet meekwam, niet helder werd.
Daarom lijkt dat wat je zopas nog wilde zeggen, maar dat je ontschoot, ook vaak zo vol betekenis.
Verlaat je een kamer waarin je langere tijd gewoond hebt, dan kijk je bevreemd om je heen voor je vertrekt.
Ook hier bleef iets achter, iets waar je niet op kon komen.
Zo neem je het mee, en je begint er ergens anders weer mee.'  
 

nog geen E-books gezien..

Strandlezen

Er wordt gelezen aan het strand, niet alleen tijdschriften, ook boeken, en niet weinig. Al zijn de mij zo raadselachtige 'pure zonaanbidders' in de meerderheid. Die doen dus helemaal niks. Uren lang, in een houding tussen zitten en liggen in.

Ik heb het geprobeerd, strandlezen, en het is me slecht bekomen. Al vrij vlug zakte ik weg en begon de inhoud van mijn boek (Daniel Kehlmans roman 'Mahlers Zeit') zich los te maken van de pagina en heel andere wegen te bewandelen.
Het gekke is dat ik dat toch merkte en halverwege zo'n afslag - wat had het Nederlands voetbalelftal te maken met de Tweede Hoofdwet van de Thermodynamica? - dacht 'dit is toch nogal onwaarschijnlijk, dit kan Kehlmann nooit zo geschreven hebben, ik slaap waarschijnlijk'.
En toen werd ik wakker.
Waardoor ik gespaard bleef voor ernstige zonnebrand in één lichaamshouding. 
 

straks gaat ie er nog in..
Sneijder, op weg naar de bevrijdende tranen..

Finale

De tegenstander slopen. Dat kan, het kost gele kaarten tot er iemand uit wordt gestuurd. Maar verder? Enerverend, maar niet interessant. Wel verwonderlijk dat zoveel miljoenen zoiets blijven aanzien. Verliezen, dat is vertrouwd. Ik ben weer thuis.

Spoken: diep uit m'n geheugen komt een zwartwit filmpje van Johan Cruyff en Sjaak Swart, pratend met de eerste voetbalpsycholoog. Een psycholoog in de kleedkamer, dat wilden ze wel eens zien. Ze stonden aan een ruwhouten tafel. De man schraapte zijn keel. Toen pakte hij een boterhamzakje, maakte er een prop van en zei 'okee Johan, okee Sjaak, dit is de bal..'
Het gelach was oorverdovend.   
Nooit meer iets van de voetbalpsycholoog gehoord.
Daarna kwam nog een ernstige tv-uitzending waarin voetbal werd gefilmd als ware het 'arbeidersballet'. Johan en Sjaak gefilmd in slow motion, klassieke muziek eronder. Cruyff stond erbij en keek ernaar.
'Ja, zo kan het dus ook gezien worden, maar anderzijds...'.
 

straat op Duindorp

De bal (4)

Vanmiddag op Duindorp, achter Scheveningen werd ik aangesproken door twee puzzelende Engelsen. Ze bekeken de Duindorpse oranjeversieringen, vol verbazing. "Sorry, but what means 'hup'," vroeg de ene. Ik moest het antwoord schuldig blijven. Zoiets als 'come on', zei ik, maar een echte vertaling kende ik niet.

Ik schrijf over voetbal, op een Boekensite van de VPRO. Heel gewoon is dat niet. De intelligentsia staat vanouds verdeeld tegenover de volkssport.
Het deel dat opgroeit als brillende kneus, onbekwaam tot het aannemen en afspelen van een bal, koestert soms een diepe haat. Willem Frederik Hermans schreef er vlijmend over in zijn 'Ik heb altijd gelijk, Willem Brakman niet minder, Godfried Bomans permitteerde zich zijn flauwste grappen. En degenen die er wel serieus over schreven - C.Buddingh - deden dat vaak al te dweperig.
Teamsport is de meeste schrijvers vreemd. Toch valt er - lijkt me - voor ze veel aan te beleven. Je hoeft het spel, de trainers en spelers en hun publiek alleen maar ernstig te nemen. En je vragen te stellen. Voetbal is  theater, een vereenvoudigde versie van de samenleving. 
Hadden we maar een Nederlandse Nick Hornby, de Engelse schrijver - en Arsenal-fan. Nu ja, we hebben het tijdschrift Hard gras, dat is beter dan niks.  
 

Tags: 
gezellige deskundigen die niets verhelderen: Ruud Krol, Youri Mulder, Youp van 't Hek (?) 

De bal (3)

Nu er in afwachting van de finale zoveel avonden te overbruggen zijn zonder nieuw voetbal wordt de zwakte van de sportjournalistiek op de televisie pijnlijk.

Voetbal is een gecompliceerd spel. Graag zou ik daarom - bijvoorbeeld - weten met welke instructies spelers het veld in komen, op welke standaardsituaties ze geoefend hebben, wat de precieze taakverdeling is en wat de afspraken zijn in geval van plotselinge achterstand of voorsprong.
Maar over al die dingen krijg je nooit iets te horen.
In Italiaanse kranten zie je nog wel eens de analyse van een spelsituatie, op de Engelse tv maakt men in slow motion - met aantekeningen in beeld - duidelijk wat er nu eigenlijk gebeurt op het veld.
In Nederland heerst de gezelligheid. Van serieuze kenners wordt niet verwacht dat ze iets verhelderen of uitleggen.
Als het Nederlands elftal straks zomaar wereldkampioen wordt zullen maar heel weinigen vatten hoe dat kon gebeuren.
'Een wonder.'
 

'Ik dee niks...'

Scheidsrechters

Eén van de grote attracties van het WK is de arbitrage. Scheidsrechters in actie, ik krijg er geen genoeg van. Even, in het begin waren er klachten.

Ja, probeer het maar, een wedstrijd fluiten, bijgestaan door maar twee lijnrechters terwijl tien camera's en de halve wereld toekijken. Goed, er stuiterde een bal achter de doellijn, er werden wat enkels vernield, maar je hebt maar drie paar ogen in het veld. Even werd geroepen om camera's in de arbitrage, maar dat stierf weg.
Wat bleef was het eindeloze, oeverloze en altijd zinloze appelleren van de spelers.
'Ik dee niks, hij dee het.'
De vermoorde onschuld.
Of anders, als het erg opviel: 'Misschien dee ik iets, maar hij dee eerder wat.'
En dan de close-up van de scheidsrechtersmimiek, streng maar rechtvaardig. En van een grote schoonheid.
 

Pagina's