Marcel van Eeden
ronde straathoeken: eng.
uit 'Celia' (2006), tekst J.van Oudshoorn
Celia wacht bij tekstclip van Robert Walser

Marcel van Eeden (3)

 'What did one wall say to the other wall?''Meet you at the corner. 'Marcel van Eeden bracht me niet alleen bij J.D.Salinger. We spraken in Den Haag over licht en architectuur. Over zoiets vreesaanjagends als 'ronde straathoeken'. 'Eng,' zei Marcel. 'Vind je niet?'

 Ik vind dat ook. Een hoek moet niet rond zijn, om de zelfde reden dat een klok niet vierkant moet zijn. Hij gaf me zijn twee 'beeldboeken', die vorig jaar in Duitsland verschenen bij de grote kunstuitgever Hatje Cantz: 'K.M.Wiegand, life and work' en 'Celia. Beide werden in Nederland nauwelijks opgemerkt, wat nogal idioot is, het zijn boeken zonder eind. Tijdreizen. Je hebt ze nooit uit.Van Eeden voert de plaatjeslezer langs zijn eigen tekeningen, maar tegelijk ook langs daarmee vervlochten teksten van oa. T.S.Eliot, Robert Walser ('Spaziergang') en J.van Oudshoorn ('Laatste dagen').

 Beide boeken maken deel uit van zijn levensproject, het vastleggen van de tijd voor zijn geboorte (1965), de 'Encyclopedie van mijn dood'. Totnutoe leidde dat tot de min of meer losse, dagelijkse tekeningen op zijn Tekenlog. Maar deze twee 'beeldromans' brengen meer samenhang, ze doen denken aan de romantische fotoverhalen met balloons die in de jaren '60 nog verschenen en bij de kapper lagen.Hoe tekst en tekeningen op elkaar inwerken verrast per pagina. Ik moest soms denken aan de titels van Magritte, die een eigen leven leiden, maar toch. Zo goed als de Van Eeden-tekeningen van gedateerde foto's zijn afgeleid, maar toch. Een lichte, Haagse extase. 't Gaat verder. Over de 'glazen bakstenen' in portiektrappen. Over de 'superheld' K.M.Wiegand en nog veel meer.

wie?

Code?

Sinds gisteren ontvang ik wat lijkt op code boodschappen. Of is het poëzie?In het Engels.Van waarschijnlijk één afzender die steeds anders heet.

Deze is van Carson Jacobson. Onderwerp: 'grossman'zondag 2 december 2007 14:45donnelly burial eschew kudo decreemae mr antipodes globulin combustion endosperm persecute riodietz eschew offal kudo informatica cannonball illogic offalguilford spray seldom illogic dendritespray wearied chromosphere dendrite offal puppeteergrossman lysergic despond cannonball dastard donald dietz guilfordgrade decree moss guilford wearied lysergic antipodes informatica relaxationspray seldom despond retrofitted dastard despond despond dastard moss cannonball despond moss handle stepchild antipodes donnellyDeze van Dan Watkins (weer een ander mailadres)Onderwerp: ‘usable’Datum: maandag 3 december 2007 2:27snare wit repetitiouschang clean persevere cochineal occlusion place wit bluet usablewit koinonia evolution posteritywooster strident clean prague bragrepetitious clean posterity slovenia resumption persevere posterity lacrosse turnoutslovenia posterity snare slovenia koinonia middlebury middlebury snare strident fractionate crankcasewit tooth crankcase cochineal slovenia ehrlichretain sailboat alignevolution cowan praguerosenberg tooth rook cochineal wooster evolution josephsontrickle convent josephson middlebury fractionate plato rosenberg rook koinoniaEn het gaat door. Er zitten met mij verwante woorden tussen. Wie decodeert?

2 december 2007
2 december 2007 - kleur
schilderij uit de academietijd (1991)

Marcel van Eeden (2)

 Heel terloops zinspeelde Marcel van Eeden zaterdag op het eind van zijn nu al 15 jaar durende tekencyclus. Liefhebbers weten: bijna elke dag verschijnt op Marcels Tekenlog een zwart-witte tekening van een scène die plaatshad voor zijn geboorte (1965), deel uitmakend van 'De encyclopedie van mijn dood'. Immers, ook de tijd vóór zijn geboorte rekent hij daartoe.

 De potloodtekeningen begonnen in 1993. Ik volg ze sinds 2001. De laatste tijd drong al steeds vaker kleur door in het grijs. Hoe het begon? Marcel werkte op de Haagse Academie, begin jaren '90 al wel kort met olieverf. En paar van die doeken hangen nu in galerie Stroom op de 'Eilandenrijk'-expositie (zie gisteren).

 Maar op de academie zeiden ze 'eerst maar eens 15 jaar tekenen, dan kun je aan olieverf gaan denken'. En ja, het is dit najaar 15 jaar geleden. Ik raadpleegde gisteren zijn tekenlog. En zie, het lijkt echt op te houden. De datum 2 december 2007 geeft - na een interval vanaf 19 november (tekening 2407) - nog twee entrees. De eerste zegt 'SENSATIONAL NEW WAY TO PAINT'. De tweede kortweg: 'The End'. Is dit het eind van Tekenlog? Komt er een Schilderlog?

Marcel van Eeden, busabri in Den Haag (olieverf, 1992)

Den Haag

 Bij sommige tentoonstellingen moet je je afvragen 'is ie gek genoeg?'. En dat is deze, ruimschoots.'Eilandenrijk', een zoektocht naar de culturele ziel van Den Haag' is te zien in het Haagse Stroom, aan de Hogewal.Eilandjes genoeg in de Haagse kunst, en die ziel? Zoeken is altijd goed.

 Werk van acht duo's zag ik. Vroege, heel precieze Den Haag-tekeningen van Philip Akkerman hangen tegenover Den Haag foto's van zijn vriend Jos Smits (1958-2006), strepen van Willem Hussem (1900-1974) naast wanhoopsfantasieën uit de oorlogsjaren van Piet Ouborg (1893-1956). En zo verder.En dan, schilderijen van Marcel van Eeden. Begin jaren '90 schilderde hij. Je ziet een aanloop naar z'n latere tekeningen. Ook al Den Haag. En meteen een busabri onder een fronsende huizenrij dat mijn hart stal.

 Van Eeden koos als duo-partner de schrijver - die eens schilder wilde worden - J. van Oudshoorn (1876-1951).Merkwaardig, ook al omdat de Hagenaar Van Oudshoorn bijna al z'n werk in Berlijn schreef (hij was diplomaat), waar Marcel van Eeden nu werkt en veel bijval krijgt.Van Oudshoorn. Ik lees 'Willem Mertens' levensspiegel' (geschreven 1910-1911) en duik onder in de schaduwen, waarin de hoofdpersoon voortgaat naar zijn bitter eind. Geen beter - en eerlijker - portret van een zenuwenlijder. 'Een meesterlijk boek' verzuchten we unisono.Die schaduwen, weet ik nu, deelt hij met zijn stadgenoot, de jonge Marcel van Eeden. Maandag 10 december is Van Eeden te horen in De Avonden.Later meer.

Aukje Koks
vernuftig oogbedrog langs de plint
grapje van Tala Madani. Gummbah is overal.

Weerzien

 Weerzien met Aukje Koks op de 'preview' van de Open Ateliers van de Rijksacademie in Amsterdam. Aukje is verder gegaan met haar eigen manier van verhalen in beeld brengen.

 Nog steeds begeef je je met haar op glad ijs. Niets spreekt vanzelf. De vorm niet, de inhoud al helemaal niet.Haar medium - het schilderij - trekt ze steeds in twijfel. Het verhaal krijgt ditmaal vorm in panelen. Deels opgehangen, deels op de muur geschilderd, nota bene in trompe loeil!'Zo blijf je ongrijpbaar,' zeg ik. Wetend dat dat voor een vertellende kunstenaar van levensbelang is. Ze lacht. De toeschouwer mag denken wat hij wil. Geduldig steekt ze soms een handje toe. Een schildering laat een reeks opstijgende denkwolken zien, of beter zeepbellen, waarin boekomslagen van zweverige literatuur opduiken. Er blijkt alchemie in het spel. Ach wat is kunst maken anders. Een goudstaaf dus. Kijk! Voor je 't weet sta je weg te dromen. Morgen en overmorgen open zijn de open ateliers open van12.00-19.00. Werk van meer dan vijftig 'resident artists', een soort post graduate. En ja, er wordt geschilderd. Geestig en mooi door bv. de Japanse Daishin Sumimoto, de uit Iran afkomstige Amerikaanse Tala Madani, Broersen en Lukács en de ultra romantische (prins op paard) Marokkaanse Wafae Ahalouch el Keriasti. En er is zo veel meer.

Tags: 
ruggen bij Paulien Oltheten
Italiaanse rug
Amsterdamse ruggen

Rugfoto's

 'Theorie van de straat', het boek van fotografe Paulien Oltheten, gaat over de manieren waarop mensen zich in de openbare ruimte bewegen, posteren, gedragen.

 Bij veel foto's kun je je afvragen hoe ze erin slaagde onzichtbaar te zijn. Een doodenkele keer zie je een geërgerde blik, meestal lijken de afgebeelden zich van geen camera bewust.Jezelf met camera en al onzichtbaar maken, dat is heel knap. Ik herinner me hoe Lon van Keulen in de jaren '70 vanaf de heup fotografeerde (hij moet de grootste verzameling hippie-foto's van Nederland in z'n archief hebben).

 Oltheten heeft ook haar trucs, maar ze verklapt ze niet. Wel zijn er - onvermijdelijk op straat - ook veel rugfoto's. Zo zie je hoe welsprekend ruggen kunnen zijn. Afwerend, moedeloos, ingespannen, aandachtig, moe, lief, wat een rug al niet kan vertellen. Ik raakte rugbevlogen, zocht in m'n eigen rugfoto's.

zonder titel (2007) - Joyce van Dongen (1975), inkt, lak, olieverf, borduursel op doek
zonder titel (2006) - Tamme de Boer (1974), olieverf en spuitbus op doek

Verliezers

Hoe wordt er geschilderd? Wat wordt er geschilderd? Wordt er geschilderd?

Ook dit jaar weer een Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst. Koning Willem III stelde hem in 1871 in, niet vermoedend dat olieverf op doek ooit een twijfelachtige manier van kunst bedrijven zou worden. Geen video's, geen installaties, geen foto's dus. De vier winnaars kregen van Beatrix 6000 euro. In het licht van de recente berichten over kunstenmaarsinkomens niet zo'n enorm bedrag. Zij en de verliezers hangen tot 6 januari in het Haags Gemeentemuseum.Erg leuke verliezers. Bij hen vind je het raadsel, de onvoorspelbaarheid. 'Vertellend' werk ook, dat in je kop blijft hangen omdat het veel zegt maar tegelijk ongrijpbaar blijft. De winnaars daarentegen kon ik grijpen. Wat in kunst fataal is.

vanmiddag
11 mei van dit jaar, eerste gefotografeerde expositie in de Etalage-serie

Etalage (slot)

Hij is verdwenen, de étalage bij mij om de hoek, waar ik op 5 mei voor het eerst over berichtte. Was het eigenlijk wel een étalage? Werd er iets te koop aan geboden? Eens was het een winkel, dat wel. Maar nu? De deur was gesloten en geblindeerd, maar één van de ramen was toch min of meer étalage gebleven. Als ik er 's avonds langskwam stond daar altijd een modepop in wat ik zou noemen avondtoilet. De pop was altijd dezelfde, maar haar jurken verschilden.

Daar stond ze, tussen dozen en ongeregeld goed. In het licht van een werklamp. En de vraag bleef, wie zette haar neer, wie kleedde haar aan? Waar kwamen die jurken vandaan? Ik overwoog aan te bellen, overdag.Maar deed het niet. Een raadsel moest je niet storen, vond ik. Maar ook toen wist ik één ding heel zeker. Ik schreef: 'Op een dag zal ze verdwenen zijn. Dan is het leeg hier, op een laddertje en wat potten verf na.'Dit is wat ik vanmiddag aantrof.En nu heb ik spijt. Wie was de onbekende kunstenaar?

kladje 'Angel', coll. Caesar Glebbeek
moeder Lucille

Jimi Hendrix (5)

Toen hij geboren werd zat zijn vader in het leger, ver weg. Zijn moeder Lucille moest inwonen links en rechts, werkte achter de bar in cafés. Ze was zeventien en liet het kind soms weken bij haar moeder. De mooiste ballad van Hendrix, 'Angel', gaat over haar. Ze stierf aan de drank toen hij vijftien was. In veel andere teksten schemert ze er door heen.Dit werd geschreven in 1969 nadat hij van haar had gedroomd.

Angel came downFrom heaven yesterday,Stayed with me just long enoughTo rescue me....And she told me a story yesterday;About the sweet loveBetween the moon and the deep blue sea.Then she spread her wings high over me.She said,Ill come back again to see you tomorrow....And I said fly on, my sweet angel.Fly on through the sky.Fly on, my sweet angel.Tomorrow Im gonna be by your side....Sure enough,This woman came home to me.Dinsdag 27 november was Hendrix-dag op radio 6. Van 20.00-22.00 ook in de Avonden (met oa. biograaf Caesar Glebbeek, Jacques Biko die de Hendrixgitaar demonstreerde en tekstanalyse van de dichter Jacob Groot)

Jimi Hendrix-avond, Deel 2
Beluister fragment
Jimi Hendrix-avond, Deel 1
Beluister fragment
...jammer van de surfmuziek...
tekstregels uit de collectie van Caesar Glebbeek

Jimi Hendrix (4)

Zijn gitaar in brand steken heeft hij maar een paar keer gedaan. Je had toen nog aanstekers die je kon navullen. Wat van die vloeistof werd vooraf over zijn Fender Stratocaster gesprenkeld en aan het slot van het optreden aangestoken.

Maar het gaat komende dinsdag in de Avonden over de tekstschrijver Hendrix. Wat gebeurt er bijvoorbeeld in '3rd Stone From The Sun'?Het komt me heel logisch voor. Wat is een arm negerjongetje uit Seattle, of een brodeloze zwarte gitarist in Nashville anders dan een wezen uit outer space? De zwarte schrijver Ralph Ellison schreef al 'Invisible man' over de sociale 'onzichtbaarheid' van de zwarte.Toen Hendrix in 1967 beroemd en wel uit Engeland terugkeerde was er nog geen New Yorkse taxichauffeur die hem mee wilde nemen. Een hippie? Een zwarte hippie? Twee keer fout.Die lieten ze staan.En dus:Starfleet to scout ship, please give your position. OverI am in orbit around the third planet from the star called the sun. OverYou mean its the earth? Over.Positive. It is know to have some form of intelligent species. Over I think we should take a look.Strange beautiful grass of greenWith your majestic silken seasYour mysterious mountainsI wish to see closerMay I land my kinky machineAlthough your world wonders meWith you majestic superior cackling henYour people I do not understandSo to you I wish to put and endAnd you'll never hear surf music againSecret.Oh, secret

Pagina's