Grapje van Admire Kamudzengerere uit Zimbabwe: een prikbord vol gele notitieblaadjes die zeggen 'I will be back'. Wat geïllustreerd wordt door een grote kamerplant waarvan de uitgevallen bladeren over de vloer verspreid liggen. Admire, die ik vorig jaar sprak, is er niet.

 Tim Breukers maakt beelden van klei, vrij naar de klassieke gipsafgietsels die de Rijks nog bezit. Maar dan anders: een manshoge vrije fantasie naar zijn holle kies, stenen pita's en kroketten. 

 Mijn favoriete was de niet-grappige Indiase D'souza. Zij schildert preciese interieurs die uitgeven op even preciese, weidse landschappen. Met de interieurs is iets aan de hand. Ze evenaren de landschappen in leegte en netheid. Er staat niets op een vensterbank, een aanrecht, ijskast of fornuis. De indruk: deze bewoo­nster wil dwangmatig haar boel aan kant. Net als haar uitzicht.

 Nu weet ik dat er mensen bestaan die bossen slordig vinden omdat er denneappels rondslingeren. De bewoners van de huizen van D'souza zouden ook erg nerveus worden van z­o'n rondsli­ngerende denneappel.

 Binnen en buiten heerst de zelfde orde. Dit wordt des te raadselachtiger als je weet dat wat ze afbeeldt stamt uit een wereld van herinneringen. Er is iets gebeurd, maar wat?

 Het heeft geholpen. Na de OPEN dagen van de Rijksacademie zocht ik hem op. Vragen te over. Bijvoorbeeld over zijn fiets. Hoe merkwaardig de Nederlandse fietsgebruiken zijn zie je door de ogen van een Afrikaan als hij. Allereerst de hoeveel­heid fietsen. En dan de beveiliging. Elke fiets is een vesting. We kunnen niet zonder ze. Admire trok de consequenties en monteerde 27 beveiligingscame­ra's op z'n stuur, spatborden, stang en bagagedrager. De ledlichtjes knipperen je toe. Maar - let wel - er zit geen enkel slot op.

 'Gaan de beelden van al die camera's naar een centrale waar jij achter een paneel naar 27 monitors zit te kijken of er iemand in de buurt van je fiets komt?' Admire lacht me har­telijk uit.

 'Welnee, dit is pure afschrikking.' Wel heeft hij een plan. De fiets zal op een openbaar terrein worden neergezet, hij zal zich terugtrekken. En dan zal hij - van grote afstand - met een telelens filmen wie - en hoe - het waagt in de buurt van zijn fiets te komen. Zo bestudeert hij Neder­land. Vrijdag is hij te horen in De Avonden.

 Hoe ziet Holland eruit als je uit Harare komt? Hoe zie je er zelf uit? Terug naar de film die Admire van zijn gezicht maak­te. Eerst beschildert hij het in kleur, dat wordt een traditioneel Afrikaans, Zimbabweaans gezicht. Daarna schildert hij het wit, als een omgekeerde Al Jolson. En - het kan niet wit genoeg - er komt nog een laag plastic over het ge­zicht, en daar gaan weer dotten scheerschuim overheen. Witte lagen volgen elkaar op.

 Daarna dan komt, geleidelijk het scheren, afpoetsen, afschminke­n. Langzaam wordt Admire weer zwart. De uitleg die hij erbij geeft is helder. Wat hij laat zien zijn de talloze rollen die hij - hier in Amsterdam en in Harare - als modern kunstenaar elke dag weer speelt, van witte neger, zwarte blanke en alles daartussen. Dit met groot plezier. We schie­ten steeds weer in de lach.

 Dan schakelt hij over naar een schilderij van een schakende oud-Hollandse meest­er. Rembrandt? Hij - met hoed en sierkraag - zit achter een schaakbord met als stukken de vreem­dste dieren: een paard met een ruiter die een kwast hanteert als lans, een bok met de schre­euw van Munch op z’n bek.

 Zo schaakt Admire met de wereld. Later meer, ook in de Avonden.

 Gewoonlijk blijf ik met een handje vol over. Genoeg. Zoals de Chin­ees Xi Guo die de Europese cultuur, van strips tot Mid­deleeuwen, liefdevol in de maling neemt - er is een minstreel zonder mond, boven z’n hoofd beweegt een gouden mondje dat zegt ‘He will not be the person he will be’ - de acrob­atisc­he secret­are­sse van de Koreaanse Min Oh - het spel van haar schoenen op het parket - en de film van de En­gelsman Dan Walwin waarin een danser zich op on­mogelijke lokaties teweer­stelt tegen de omgeving.

 Maar Admire Kamudzengerere uit Zimbabwe is mijn champ. Een Afrikaanse Wim T.Schippers. Hier een beeld uit de film waarin hij zich lijkt te scheren, maar is het scheren? Van blank naar zwart scheert hij zich, de klodders schuim vliegen rond. Hij werkt hier in residence en monteerde 26 bewakingscamera's op z'n fiets. Zijn collages bevatten heel zijn in­neli­jke strijd, lijkt het. En hij schildert een paard in galop op een deur krijgt het onderschrift 'deur'. Bak­stenen liggen er ook, op een hoop, beplakt met fotores­ten. Ja, hij studeert in Nederland.