licht en schaduw in Almere
nest van de Australische paradijsvogel (bower bird)

Germaine Kruip (2)

Wat is de noodzaak van kunst?Schrijvers, schilders, musici van nu hebben geleerd op deze vraag te antwoorden: 'Het is nergens goed voor. Hooguit voor de aardigheid.'Of anders antwoordt men wel politiek correct dat kunst de goede zaak moet dienen.

Beeldend kunstenaar Germaine Kruip weet beter.
Met haar op lokatie gemaakte film 'Aesthetics as a way of survival' brengt ze een ode aan de Australische paradijsvogel die zijn nest onwaarschijnlijk decoreert om indruk te maken op het vrouwtje.
De paradijsvogel hanteert esthetiek om zich voort te planten. Zet een gedecoreerd bed voor het vrouwtje neer. Niet alleen mooi, maar ook uniek en origineel, want om dat laatste gaat deze voetnoot bij Darwin: het nest is een bewijs van zijn vindingrijkheid.
Zegt Germaine Kruip: 'Dat zoeken naar het nieuwe, het oorspronkelijke, dat zit al in ons. En het is niet alleen ter versiering.' 
Morgenavond na 21.00 is ze te horen in de Avonden

ps. Over dit onderwerp volgt in Almere - als sluitstuk van de expositie 'Only the title remains' - nog een symposium, later dit jaar. Kunsthistorici, neurologen, architecten en biologen zullen zich buigen over het vitale belang van schoonheid. 

Germaine Kruip
Beluister fragment
vanavond in Nova

Gelijk

Gelijk hebben en gelijk krijgen. Wouter Bos had vast erg gelijk, maar of de toekomst hem ook gelijk gaat geven?

Een oudere dame in Utrecht meende dat hij op zijn post had moeten blijven, zoals een staatsman, zeker een minister van financiën betaamt. Ze had juist vertrouwen in hem gekregen. Dan maar wat inschikken.
Die oude dame was ik.
Wat blijft er straks over van de PvdA?
Hoe wordt de crisis verder bestreden?
Premier Wilders, de angst slaat je om het hart.

uit 'Meisje met koffers' (2001)

Alex van Warmerdam (3)

Morgen na 11.00 is hij te gast bij Wim Brands in de weekendbijlage van de Avonden. Ik sta dan in het Stedelijk Museum in Schiedam bij de eerste grote Alex van Warmerdam-tentoonstelling. Vier zalen, door hem zelf gevuld met filmfragmenten, theaterbeelden, foto's, maquettes, schilderijen, tekeningen, teksten. En ter plekke gemaakte wandschilderingen. Vormen die in elkaar overgaan, al lijkt de schilderkunst de motor. Filmscenes kun je schilderen, decors. Filmpersonages kunnen op hun beurt weer staan schilderen en zo het verhaal vermenigvuldigen. Wat is er aan de hand?

De personages leven in een staat van alarm. Zoals een klein jongetje leeft. Altijd op z'n hoede, want de vijand kan overal zomaar opduiken. Zintuigen op scherp. Altijd weten waar je je kunt verstoppen, geen moment je dekking verwaarlozen. Steeds alert op kansen om weg te komen.
In de bundel 'Van alle kanten komen ze' (2006) schemert het door. Neem de laatste strofe van het openingsgedicht: 'Hij is het':

Bedeesd is hij en scherp
niemand weet dat hij er is
zijn hersenen is zijn vriend
morgen staat hij op.

met zelf gemaakte handbagage..
de getimmerde camera, nu geschilderd... 'my profession is to be Andrei Roiter'

Andrei Roiter (3)

De Russische schilder Andrei Roiter was terug uit Milaan, waar hij een tentoonstelling opbouwde. Zijn Amsterdamse atelier bekeken. Waar een verhaal aan verbonden is.

Het was inderdaad een buurtsuper. Met een dienstwoning ernaast. Roiter kon het geheel alleen huren als hij 'overname' betaalde aan de vorige huurder, de kruidenier. Die hield er namelijk mee op.
En zoals dat gaat, in ruil voor dat bedrag kreeg hij de inboedel, de schappen, de inventaris, maar ook een grote voorraad pakken suiker, zout, rijst..
Hij raakte ze kwijt.
Volgende week is hij te horen in de Avonden, en vertelt oa. over zijn manier van over straat gaan. Extreem oplettend. ’t Is bijna een kwaal, die oplettendheid van hem. Altijd een camera, schetsboek bij zich. Hij jut ook sloophout waarmee hij voorwerpen timmert, zoals deze houten camera. Die dan vervolgens weer geschilderd wordt. Kennismaking met een uitzonderlijke beschouwer.   
 

mevrouw wil dat hij een snor draagt. morgen al. maar welke?
aan de keukentafel..

Alex van Warmerdam (2)

 Zag intussen De laatste dagen van Emma Blank, de laatste van Warmerdam-film (2009). Even lijkt het - als vaker - anders. Maar bij Van Warmerdam zijn relaties familierelaties. Weer een familiestudie, waarin een heel gezin met entourage zich richt naar één figuur - de onmogelijke moeder.

 Het Hyacinth-syndroom doopte ik dat, naar Hyacinth Bucket uit 'Keeping up appearances'.
Ieder gezin draait om een mannelijke of vrouwelijke Hyacinth.
Men vreest haar, praat over haar, duikt weg als ze er aan komt. Maar het belangrijkste, men kan niet buiten haar. Als ze een garden party binnenshuis organiseert is ieder - zuchtend - aanwezig.

 Hyacinth geeft zin aan het leven van haar medemensen. Ze is een organiserend principe. Bij mij thuis was mijn vader dat. Hij bepaalde ieders rol tot in het latere leven. Hij maakte uit wie je was. Of in elk geval behoorde te zijn.
Zo ook de doodzieke Emma Blank. Haatvolle blikken worden haar toegeworpen. Maar waar niemand bij stilstaat, zij is de bindende kracht. Als ze tenslotte sterft valt de familie uiteen.

 

 

 

Op de meubelboulevard

Vandaag te water gelaten. Met hartelijke groet van joop en jessica.

N.B.: Alleen positief kommentaar is welkom (het hoeft niet gemeend te zijn).

P.S.: Doorsturen kan en mag.

Germaine vanmiddag in Almere
buiten, binnen, licht, schaduw.. spiegel..

Germaine Kruip

Vanmiddag eindelijk Germaine Kruip ontmoet. In de Paviljoens in Almere, waar nog steeds 'Only the title remains' te zien is, haar eerste grote solo. Die niet voor niets zo heet. Over licht hadden we het, haar materiaal. Over hoe ze met dat licht van het podium - ze werkte in het theater - overstak naar het museum.

Licht - de zon bepaalt zelfs de sluitingstijden van het museum, vandaag 17.52, morgen 17.54 - is en blijft een ongrijpbare grondstof. Zo goed als van een theatervoorstelling niets ander overblijft dan indrukken in het hoofd dat de toeschouwer mee terug naar huis neemt.
Wat ook betekent dat je haar werk niet kunt afbeelden.
En zo blijft Germaine Kruip onachterhaalbaar. In haar nooit ophoudend spel met binnen- en buiten, daglicht en kunstlicht, spiegels en schaduwen.
Als toeschouwer word je met zachte hand uitgenodigd je stappen en blikken naar haar opzet te richten.
Want eigenlijk heeft ze een hekel aan interactiviteit.
Licht en schaduw leer je jong, merk je in de Paviljoens.
Ik herinnerde me met kracht hoe mijn eerste zaklantaarn, dat wonderinstrument, in de hand lag.

Maandag as. na 21.00 is ze te horen in de Avonden

gouache uit de net verschenen bundel 'Meisje met koffers'

Alex van Warmerdam

Vanmiddag in het Stedelijk in Schiedam bij de grote Alex van Warmerdam-tentoonstelling. En onmiddellijk beschaamd geraakt dat ik z'n werk zo slecht bleek te kennen. De films, de stukjes en beetjes die ik kende bleken deel uit te maken van een levenslang stijlvast doorgezet geheel.

Zijn inzicht in onwrikbare, onontkoombare situaties. Dat moet de kern van dit werk zijn. In Nederland, dat ook, heel erg in Nederland. Waar de druk op de ketel zo groot is dat alleen radeloze drift wat tijdelijke ontspanning kan brengen. En een lach.
Er werd gelachen in Schiedam, door de museummeisjes, de museummevrouwen en -meneren en door mij.
Maar ook de standaardgrap in de standaardsituatie kent z'n benauwenis. Wat onderscheidt Van Warmerdam van Wim Schippers, vroeg ik me af. Ik denk z'n moed. Hij spaart niks en niemand, ook zichzelf niet.

Cary Markerink

Cary Markerink (3)

Wat doen landschappen? Ze gaan over tot de orde van de dag. Ook al is er op die plaats een atoombom gevallen zoals in Hirosjima, de orde van deze dag bepaalt dat er op deze ground zero een parkeergarage staat. Zoals er op de plaats waar in Nagasaki in 1945 de atoombom 'Fat man' viel nu een 'love hotel' staat waar kamers per uur worden verhuurd. De wereld gaat onvermoeibaar door zichzelf gewoon te maken.

Landschapsfotograaf Cary Markerink (1951), heeft z'n grote werk uitgebracht, met tekst en foto's uitsluitend van hem zelf. Hij werd geboren in Indonesië en kwam in '56 naar Nederland en Duitsland.
Markerink rekent zich tot de 'Atoomgeneratie'. Plaatsnamen als Berlijn, Hirosjima en Nagasaki, Sarajevo, Khe San en My Lai, Tsjernobyl, Ronneburg en de Bikini eilanden zijn niet van de kaarten verdwenen. Je kunt er heen gaan en het landschap fotograferen. Dat deed hij.
Landschap als mensenwerk. 'Memory Traces' zou ook 'mijn eigen wereldgeschiedenis' kunnen heten.
Maandagavond na 21.00 is hij te horen in de Avonden.

 

Christus aan het volk getoond (1655), droge naald - ik lette op het voorovergebogen mannetje in het meest rechtse bovenraam, en op de meest rechtse wachter op het podium.. dit is de bekende, dus gespiegelde versie.
de zelfde zoals hij getekend werd. opeens verandert de functie van het mannetje in het raam, hij leidt nu de scène ahw. in. de strategisch geplaatste wachter houdt nu een oogje op de binnenkomers (binnenkomen doe je van links)..

Rembrandt gespiegeld (2)

Mijn verwarring In het Rembrandthuis. Het steeds heen en weer kijken tussen de - naast elkaar opgehangen - bekende etsen links en de oorspronkelijke 'tekeningen' rechts. Merken dat figuren een andere betekenis krijgen, louter door hun andere plaats in het tableau vivant.

Vergelijk het met het openingsshot van een film.
Vaak is dat een totaalbeeld, van boven af gefilmd, zeg een straatscene.
Je weet wat er gaat gebeuren. Ergens links van het midden loopt een vrouw die zich enigszins onderscheidt van de anderen. Gek genoeg heb je haar meteen in de gaten. Misschien loopt ze wat vlugger, ze heeft haast, of er valt net een streepje zonlicht op haar jas. 
De titels beginnen te rollen. En jawel, in het volgende beeld kom je dichter bij de vrouw die net nog in de menigte opging. Zo zijn beeldcodes.
Ook in Rembrandts tijd al.
Wie - zoals bij het etsen - in spiegelbeeld werkt moet rekening houden met deze kijkgewoonten. Maar Ernst van de Wetering zegt dat Rembrandt zich van het spiegelen weinig aantrok. Daar zijn bewijzen van. Een engel heft de linker- in plaats van de rechterhand op. In een zelfportret tekent de meester met zijn linker- in plaats van zijn rechterhand. En het Gezicht op Amsterdam toont de stad in spiegelbeeld. En er is veel meer. Als je 't eenmaal weet word je d'r knots van. 
Toch, vaak denk ik te merken dat Rembrandt heeft gedacht 'spiegelen' en in z'n opzet bijvoorbeeld de lichtinval van links heeft genomen. De links-rechtsverdeling is steeds spannend om te volgen. Links begint een ets gedetailleerd, rechts loopt hij weg. Actie zit links, reactie rechts. Maar lang niet steeds, alsof regisseur Rembrandt zich - na de opzet - soms opeens herinnerde 'ach verdorie 't is een ets'.

ps. En natuurlijk zou de titel van de tentoonstelling eigenlijk moeten zijn: 'Rembrandt ontspiegeld''.

Pagina's