Vriendinnen

 Gisteren weer naar de serie De geniale vriendin, naar Elena Ferrante gekeken. Over de twee Napolitaanse meisjes. We waren in Pisa, waar Elena nmiddels is afgestudeerd en daarna in Napels, waar ze haar jeugdvriendin komt opzoeken.

 Gisteren waren we in Pisa, waar ik zo vaak logeerde. En waar het stamcafé eens vol stond met studenten, rond de klassieke telefoonautomaat waar je munten met gleufjes in moest doen. Grote opwinding: 'terremoto' in de Abruzzen. Alle studenten moesten hun moeder bellen.

 Is een Italiaanse student langdurig in gesprek denk dan nooit dat het zijn vriendin is, het is zijn moeder. 'Si mama'.

 Het verschil tussen Noord en Zuid zit duidelijk in de serie. Elena gaat nog terug naar de opgeverfde betonwijk langs het spoorviaduct in Napels. Modern, tot formica toe. Maar het trap­penhuis is nog zoals het was, met gietijzeren decoratie. 

 De wereldwijd succesvolle serie is opgenomen in een gebouwde set twintig kilometer van Napels, bekostigd door Amerikaanse geldschieters. En de acteurs zijn echte Napolitanen.

 Arm maar netjes.

 Spannend blijft dat je als kijker steeds maar niet weet wie de 'geniale' van de twee vriendinnen zal blijken te zijn.

Keynsham

 Henk Beentje, die in Engeland woont buigt zich over het raad­sel Keynsham. En vindt deze faits divers:

 Wat we al weten, Horace Batchelor adverteerde in radiospotjes op de Engelse Radio Luxembourg met zijn eigen stem zijn Infra Draw Method om de voetbal­pool te winnen. En zijn methode om alle belangrijke woorden volledig uit te spellen ('S P E L L E D', wat tot veel imitaties leidde.

 Niemand heeft me kunnen uitleggen hoe Batchelors methode werkte. 'Een soort piramidespel' werd me gezegd. En ik vond meer brieven van deelnemers aan de 'methode'. Zoals: 'In de jaren '70 was ik sergeant bij de politie met als standplaats Keynsham. Horace Batchelor was een welbekende, maar afgezonderd levende beroemdheid die woonde op de Bath Road. Op een ochtend hoorde ik op de radio dat een van mijn officieren naar dit huis was geroepen. Korte tijd later kwam deze officier naar het bureau en vertelde daar iedereen:

 I've just been to Horace Batchelor's house, and he's dead, spelled D E A D.' 

 Een andere briefschrijver beschrijft hoe hij en z'n vader altijd meededen, maar nooit meer wonnen dan 15 shilling.'

 Ik weet niet of ik na de N O D E A L B R E X I T buiten Engeland zal kunnen.

Horace Batchelor

 Roem zonder reden. Hoe word je beroemd? Zou het zijn door je eigen naam eindeloos te herhalen? Zonder reden? Zo, dat ik het nu nog weet, met de stem erbij?

 Een andere getroffene was Vivian Stanshall van de Bonzo Dog Band, die een heel album - Keynsham - noemde naar de woonplaats van Horace Batchelor, wiens naam wij elke avond op Radio Luxemburg (Broa­casting on 208 meters on the medium wave and 49 point two six meters on the shortwave) hoorden. Door hem zelf uitgesproken. Radio Luxemburg was een voorloper van de latere piraten als Caroline, Radio London etc.

 Batchelor woonde in Keynsham, Bristol en exploiteerde een onverstaanbaar systeem om de voetbalpool te winnen: de 'Famous Infra draw method'.

 Radio Luxemburg werd 's avonds na zevenen uitgezonden vanuit de Radiovilla in Luxemburg-stad. Peter Flik en ik zijn er wezen kijken en leerden daar wat 'jingles' waren. De dure discjockey's stuurden hun programma's - samen met de boodschappen van Horace Batchelor - vanuit Londen op band, de goedkope logeerden wekenlang in de doodsaaie stad Luxemburg. Ik heb Horace Batchelor dus nooit ontmoet.

Shirt

 Omdat het vanavond weer zo ver is. De oude angst die zal bovenkomen in het gezicht van Ronald de Boer. Waar Nederland nog steeds met 1-0 verliest van België.

 Op weg naar School in Z. waar ik nog drie maanden in de eerste klas heb gezeten, kwam ik dagelijks langs een verdacht pleintje. Aan de ene kant ervan stond het grote gebouw van de Keuri­ngsdienst van Waren, maar aan de andere was een huizenblok met een poort erin waar groezelige kinderen speelden en een man in een oude legerbroek aan een motorfiets sleutelde.

 Een van die kinderen is in die tijd dood in een sloot aangetroffen, 'verdwaald'. Dat woord weet ik sindsdien.

 Veiligheidshalve liep ik langs de kant van de Keurings­dienst en dan de hoek om. Op maandagen hing daar aan een waslijn te drogen wat een voetbalshirt geweest moet zijn. Een blauw-wit in de breedte gestreept shirt. Gestreept! Door het bestaan van voetbalplaatjes wist ik wat het was. Een wedstrijd, of hoe dat ging, daar wist ik nog niets van.

 Zo alomtegenwoordig als sportkleding nu is, zo volkomen afwezig was die in 1950. Je zou wel iets heel bijzonders moeten kunnen om zo'n shirt te mogen dragen. Maar zelfs dat woord 'shirt' was er nog niet. Wat ik zag was een soort overhemd in rode en zwarte strepen.

 Mijn moeder dacht dat het van 'jersey' gemaakt moest zijn. Een rekbare Engelse stof, die 

Gromit

 Nu de attributen van de Aardman studio's in Groningen te zien zijn moet ik verder met Wallace, zijn hond Gromit, Shean the sheep, boer Bitzer en wie ze omringt. De mensachtigen zijn de domo­ren, Bitzer met zijn jampot-bril als de laatste aanwinst, waar Wallace en Gromit de mens-huisdier relatie, zoals wij die liefst zien, uitbeelden. 

 Dit herhaalt zich in Bitzer de door het leven struikelende boer met de melkflesbril en Shean the sheep, die overal wat op verzint. Treffend zijn de inslaapscenes en het opstaan van de mensachtige.

 Maar los daarvan blijft de wedstrijd in het kweken van de grootste vruchten pijnlijk mooie Engelse gardening. Net als de maanraket die terug moet naar de aarde omdat Wallace de crackers vergeten is.

 Iedereen weet immers dat de maan gemaakt is van groene (Cheddar) kaas. Dat was toch het doel van de maan­reis.

 Nu Brexit is ingetreden mag Wallace inslapen boven zijn tabloid en kunnen de dieren het bewind voorgoed overnemen in het Verenigd Koninkrijk. Boris Johnson begint steeds meer op boer Bitzer te lijken.

 Alleen de dieren kunnen ons redden.

F.C. De Kampioenen

 Af en toe herhaalt de VRT nog wat afleveringen en ik veer op bij dit in Nederland ondenkbare tv-drama. Een sitcom over een derderangs voetbalclub, maar beter over de kantine annex cafe daarvan. En alle rollen spelen in de overtreffende trap, maar dan net goed.

 Carmen Waterslaeghers (gespeeld door Loes van den Heuvel), echtgenote van keeper Xavier is altijd verleidelijk gekleed, zij het fors boven haar leeftijd. Haar tegendeel is de bebrilde Bieke Crucke, dochter van de trainer.

 Er zijn al vier speelfilms van, die Nederland nooit zullen bereiken. Te Vlaams. Na dertig jaar en de dood van Xavier is de serie geeindigd, maar er wordt nog veel herhaald.

 De taal doet denken aan de vroege Suske en Wiskes. Lambiek en Sidonia zijn nooit ver. De vlinderdas van Lambik zie je terug bij de mannen, die in het cafe altijd goed gekleed zijn en op hun ponteneur staan.

 Veel in de serie gaat over status, keeping up appearances. Overdrijving is de kracht van F.C.De Kampioenen. Maar toch nooit zo dat het ongeloofwaardig wordt. Mijn kampioene is Carmen, bedolven onder de boa's en stola's van goedkope stoffen en altijd in een wel erg kort rokje van lakleer.

 Wat iedereen heel gewoon vindt. Over the top, thuis.

Flanders Fields

 Het was prachtig op Flanders Fields, rond de Kemmelberg. Mathieu van der Poel en Wout van Aert kwamen in een groepje aan in Ieper, almaar op elkaar lettend, tot Mathieu een knecht verloor en niemand meer had om de gaatjes te dichten.

 Het oude verhaal van de twee honden en de derde. En dan te weten dat heel Vlaanderen en ik al dagenlang voorbeschouwde. En Eddy Planckaart aan de finish zat.

 Vlaanderen, tussen de kleine dorpen en de grote militaire kerkhoven. Landschap dat niet zoals bij ons, onder de ruilverkaveling gladgestreken is. Waarbij de kleine dijkjes en de oude vruchtbomen zijn gladgeharkt. Goed, wat je overhoudt, zei mijn vader, is kale oeverloosheid met alleen de monotone Canadezenbomen, die snelgroeiende populieren die de bevrijders ons schonken.

 En dan het verhaal dat Mathieu liever verloor dan dat een ander won. En het gedicht van Tom Lanoye, Gent-Wevelgem. Waaruit:

 Mocht ik herbeginnen, ik zou het net zo/ doen: niet om de poen, maar om die/ nieuwe pakken. Die zo glimmend spannen om je billen, en om die van elke ploegmaat/ in het peloton. Ik zou mijn hele leven/ willen trainen, net iets slechter dan de ander, dan zit ik altijd achteraan,/ genietend van de erotiek. Iets anders/ wil ik niet. Of toch: in Gent vertrekken met fanfares en champagne, vendelzwaaiers/ en konfetti, als voor een allerlaatste/ rit, een feestelijke rouweditie. Dan, nog/ maar pas vertrokken, springt die klotegroep/ al weg, ik zit kapot en godverlaten op de/ rechte baan als op het slappe koord. Geen/ supporter wordt gehoord, geen achterkant/ van renners nog gezien. Een paar keer/ vallen bovendien. Misschien is herbeginnen/ ook dan mogelijk, maar ik zou precies hetzelfde doen: riempjes dicht en trappen (...)

Witter dan blank.

 De geschiedenis van het wit, werd die al geschreven? Van de middeleeuwse jonkvrouwen die onder geen beding in de zon mochten? Tot de dodelijke zonnebank?

 Omo waste witter. En daarna kwam het zakje blauwsel. Het wasgoed werd uitgelegd op de bleek. Alles om het witter dan wit. En het afgunstig over de waslijn turen naar wat op maandag bij de buurvrouw wappert. Overhemden met losse boorden. Want geen man van stand kon op zijn werk verschijnen zonder smetteloze kraag.

 Het witste voetbalbroekje dat ik ook zag werd gedragen door Jan ten Hoopen. Elke zondag midvoor bij Quick. Nog zie ik hoe onberispelijk zijn blauw/witte kousen over zijn scheendekkers vielen. Nooit zei hij iets. De scheiding in zijn haar overtrof alle scheidingen op het veld.

 Later las ik in de krant dat hij in de Tweede Kamer zat voor het CDA.

 Wit regeerde op het strand bij de japonnen van Isaac Israëls. Op de foto's van Indie bepaalde het wie het bevel voerde. Onder de tropenhelm. Terwijl de batsmen hun zessen sloegen op het cricketveld, in hagelwitte truien en broeken. Wit, tot en met de schoenen. 'Howzat?'

 Maar hoe verliep dan toch de weg andersom, naar het bruine café? Vraag het Ian Buruma.

Molens

 Amerikanen. Ze vallen pas op als ze er even niet zijn. Mijn Avondlog van gisteren bracht mijn vriendin een ander Amerikanen-verhaal te binnen.

 Een vriendin van de vriendin had als Paasklus met een groep Amerikanen binnen drie dagen Holland te doen. De derde dag viel samen met met onze Nationale 'Molendag'.

 Zo kwam de groep terecht in Kinderdijk.

 Maar de molens bewogen niet. Het was die dag volstrekt windstil in Holland.

 Luid gemor in de groep, die al met hun filmcamera's in de aanslag stonden. Dit had het hoogtepunt van de trip moeten worden. Wat nu?

 'Why don't they put motors on them,' mopperde een boze toerist. 'Stupid Dutch.'

 Donald Trump is overal.

Amerikanen

 Dag in dag uit gebeurde er niks in de kleine Calabrese vissershaven. Elke avond tegen zevenen stonden de huisvrouwen aan de kade en voeren de vissers binnen. Dan werd de vangst uitgezocht. Ook die voor de twee trattorias waar we soms aten.

 Maar meestal kookten we zelf op ons Camping Gaz brandertje. We waren de enige gasten op de enige camping en kregen extra dekens aangeboden, omdat het zo koud was.

 Op zekere avond liep heel het dorp uit naar de haven. Wat daar binnenvoer deed de monden openvallen: een reusachtig zeiljacht met drie masten met de Amerikaanse vlag in top. Met louter in het wit geklede rijke mensen aan boord.

 Omdat ik er op de kade uitsprong als on-Italiaans werd ik aangesproken. Waar was hier 'good Italian food' te krijgen. Ik bracht ze naar mijn favoriete mevrouw aan de kade en hielp bij het vertalen van hun bestellingen. Aan de uitleg van het verschil tussen de 'primo' en de 'secondo' begon ik maar niet. Vis of vlees. Ze kwamen net van zee maar wilden per se vlees. Dat werd vitello.

 Toen ze het luid kakelend hadden opgegeten kwam de kapitein op mij en de mevrouw af. Hij had een vraag:

 'Why don't you cut the meat in pieces en put it into the spaghetti?'

 Verbijsterd keek de oude dame me aan. En begon moeizaam aan een uitleg van het verschil tussen de primo en de secondo in de cucina Italiana. Een Babylonische spraakverwarring ontstond. Je kunt het vandaag nog elke dag in de krant lezen. Amerikanen zijn gek.

Pagina's