'Walter Nettig, de directeur van de Wiener Sangerknaben, heeft zich verontschuldigd voor elf gevallen van misbruik. De directeur benadrukt dat de klachten vooral handelen over de strenge aanpak van leerkrachten, en in mindere mate over seksueel misbruik bij het Weense jongenskoor. Eerder deze maand kwam het koor in opspraak nadat twee oud‑le­den seksueel misbruik aan de kaak stelden.'

 Als jonge radioluisteraar hoorde ik vrijwel alles. Zo op zondag de KRO met de jeugduitzending van het Jeugdcentrale koor uit Vught onder leiding van broeder Laetantius. Er zijn veel platen van ze uitgebracht. Ook frivole teksten als 'Morgen, morgen, morgen is het zondag. Morgen zijn we liever lui dan moe.'

 Later kwamen de zingende fraters. Ik herinner me hun plaatje 'Het leven is een jachten en een jagen. Tempo, tempo, tempo.'

 In die tijd ook verscheen Wim Sonneveld op tv met zijn 'Frater Venantius'.

 Maar 'Gaudeumus igitur' en 'De schoonheid van het Gregoriaans' waren nooit ver weg. 

 'Ik weet niet wie ik ben, noch welke ziel de mijne is. Wanneer ik oprecht spreek, dan weet ik niet met wiens oprechtheid. Ik ben op vele wijzen een ander dan de ik waarvan ik niet weet of hij bestaat.

 Ik heb religieuze overtuigingen die ik niet heb. Er flakkeren heftige gevoelens in mij op die ik veracht. De onophoudelijke aandacht die ik aan mijzelf besteed, maakt mij opmerkzaam op het eindeloze verraad van de ziel op een karakter dat ik misschien helemaal niet heb en dat karakter zelf ook niet als het mijne beschouw. Ik voel me meervoud.'

 Ik voel mij meervoud.'

 Alsof de personages zich verbergen. Hun verlegenheid hebben losgemaakt.

 Die verlegenheid is verdwenen in het afzakken en ophijsen, het rimpelen en slobberen, in het ongemak van de omgang met het eigen lijf. Dat je terugbrengt naar de strijd om 'pasvorm', die mannen al in de middeleeuwen streden. De technieken om stoffen met de naden tegen elkaar in te weven, zodat ze zich strak zouden trekken. Het effect van wat nu 'stretch' heet. Ach, de schilders konden lubberende kleren  wel de goede vorm geven.

 Wat ik van Rolina Nell zag, kortgeleden in Charlois liet de onverwachte kanten van het vrouwen -of meisjes- lichaam zien. Te beginnen met de achterkant. Het onelegantste lichaamsdeel, de knie. En dan de houdingen: het wassen van haar van voor en achteren in een emmer. Het uitdruipen.

 De oude, onelegante tijd komt boven. In het wollen zwempak, de Oostduitse kunststof. Zo zie je meisjes en vrouwen die proberen aan hun ongemakkelijk zittende kleren te ontsnappen.

 Is het lelijk? Nee, het ongemak wordt een tweede natuur. Het onhandige jongemeisjes achtige, het proberen een jongen te zijn. Het op hun handen staan, waardoor hun rokjes omlaag vallen.

 De elegantie van het ongemak.

 Al had Karel de Stoute de gewoonte zijn kostbare tapijten overal - ook naar de slagvelden - mee te nemen. Tapijten waren duurder en belangrijker dan schilderijen.

 Maar waar het in de Amsterdamse aankoop om draaide, je krijgt een prachtig overzicht van de Bourgondische hofmode, de telkenjare wisselende modes en vooral de hoofddeksels, sieraden, schilderijen en schoenen.

 Er is nooit meer een modebewuster, inventiever tijd geweest.

 Aan het hof op de Brusselse Coudenberg - een paar jaar terug was de nu ondergrondse grote zaal nog te bezoeken - werkten niet minder dan 131 man personeel, waaronder 18 'dames en demoiselles d'honneur', 6 kameniers, 3 chevaliers 'd honneur' en 3 'maitres d'hotel'. De adel reisde veel om zijn macht te bevestigen. In 1464 stierf Isabelle, op de terugtocht uit Gorkum

 Het buitenland is veranderd in een groot Ibis-hotel. Waar bleef het andere? Samen met de hotels en logeerpartijen is het weg.

 'Niet aankomen' was de permanente vermaning toen het gezin een huizenruil deed met de familie Gerritsen op de Veluwe. Er stond een piano, maar ik kon mijn etudes niet doen. Over het toetsenbord lag een onberispelijk kanten lopertje. En de piano zelf glom. Je zag de gepoetste kaarsenhouders in de weerschijn. Je ging er binnen door de achterdeur, een waagstuk waar­mee je 'inloop' riskeerde.

 Omdat ik het gezin Gerritsen zelf niet te zien kreeg was ik aangewezen op de ingelijste foto's op de piano. Ze zagen er net zo keurig uit als heel het huis.

 Voor we daar weg konden moest mijn moeder heel het huis wel drie keer stofzuigen. Die middag zouden de Gerritsens terugkomen van hun vakantie.

 Ze kwamen. In een golf van geuren en gefluisterd. Kort daarna stopte de lijnbus van de Veluwse Auto Diensten, 'op de Veluwe ook wel 'VOD'genoemd', met het springend hert erop.

 Er was een speciaal poeder voor nodig. Maar het werd niks, met dat poeder.

 Pas twee jaar later kwamen de Italiaanse ijsmachines, die je kon zien draaien als je door een ijsloket naar binnen keek. Dat was een omhoog geschoven zijraam in een winkelpui.

 Je zag een verchroomde staaf, waar ijs aan klonterde, dat er af en toe met een houten spatel afgeschraapt moest worden, waarna er een hoorntje mee aangestreken werd. Veel later kwam de 'oubliehoorn', een delicatesse. Dat kon voordelig uitvallen maar ook zuinig. De tang of ijsknijper waarmee zuinige bolletjes werden geschept kwam later.

 In de smaken heerste een vliegensvlugge evolutie. Alles begon met vanille, dan mokka en chocolade, maar frambozen en pistache wonnen toch? Tot Jamin met z'n dubbeldik onder de prijs ging.

 'Aardappelmeel', werd gefluisterd. Maar wel veel.

 Het moet in 1968, 1969 geweest zijn. Niet lang daarna stierf hij. Ik kreeg platen van hem, waarop stond op T.M.F.Steen, Zwarteweg 35B, Bussum. Ik maakte er jingles uit, daarna gingen ze gingen naar Piet Schreuders die er nog jaren later voor zorgde dat het Metropole Orkest de Mother Magoo Suite van Dennis Farnon uitvoerde. Vergeten muziek bij een tekenfilm over de moeder van het vergeten cartoonkarakter Mister Magoo, wiens bijziendheid zijn enige gimmick was (en de kreet om Waldo, zijn knechtje). Hij introduceerde oa. Little Nemo, Peanuts en veel meer.

 Tom Steen, in leven corrector bij het Algemeen Handelsblad. was een unieke voorloper van veel wat in de jaren '60 en '70‑ werd opgerakeld aan oude films, strips en lichte muziek. In Hitweek liet ons ook nog kennismaken met de strip Krazy Kat van George Herriman. En werkte mee aan Barbarber, aan het filmblad Skoop en meer nog, ook internationaal.

 Tom Steen was een fervent hashroker. Op een dag kwam hij op het kantoortje met een schoenendoos vol hashpijpen en chillums. Hij wilde ze kwijt, het kostte hem z'n concentratie.

 Zijn veelbesproken biografie is nooit verschenen.

 En dan leer je het geheim: 'du beurre, du beurre, toujours du beurre...'. Ik was in Chantilly, waar in een restant van dat kasteel een schitterend museum is.

 Dat van die boter leerde ik in Lombardije, de enige streek waar de olijfolie niet oppermachtig is. En waar 'speck' bij de pasta een standaardgerecht is. Om precies te zijn in Pavia, waar de houten brug over de Po meermalen instortte en weer opgebouwd werd. Dit is geen Italië. Gallia Cisalpina noemden de Romeinen het al. Hier moest Han­nibal met z'n olifanten langs.

 Het toerisme vindt z'n oorsprong in de 'grand tours' van Engelse studenten naar de eerste universiteiten, zoals hier in Pavia en verderop in Padua. Er zijn wat studentenkamers bewaard uit de zestiende eeuw, waarop bordjes met teksten als 'wake me at ten'.  

 Het door 'Bomber Harris' en zijn Engelse bommenwerpers voor altijd platgebombardeerde Duitsland. Maar je ziet geen ruïnesteden, niets van wat ik als kind daar op vakanties heb gezien. Geen groentetuintjes in wat binnensteden waren.

 Wat er doorheen schemert, nu en voor altijd, is Hitlers droom. In Lo van Driels 'Duitse Passages' lees je hoe Hitler en architect Speer de hoofdstad van hun duizendjarig rijk bij elkaar fantaseren, de 'Reichshauptstadt', genaamd Germania'. Speer kreeg carte blanche. Hitler tekende zelf al in 1925 tijdens zijn gevangenschap aan het ontwerp.

 Centraal stond een reusachtige triomfboog van 117 meter hoog. veel hoger dan de Arc de Triomfe. Alles neoklassiek, maar dan groter en hoger.

 Zodra in 1940 Parijs was ingenomen ging hij met Speer en beeldhouwer Arno Breker kijken. Dictatuur is architectuur. De klassieke stijl van de Grieken schemert er doorheen. Vooral Dorisch. Heersers werden Goden. Er kwam een enorme maquette van 30 meter hoog. Een gigantische hal was gedacht met ruimte voor 180.000 Rijksgenoten.

 Vanaf 1 november exposeert hij in het Drents Museum. Hij wordt ondergeschoven bij de Leipziger Schule, mensen die in de voormalige DDR nog hebben leren schilderen.

 Het begon bij hem met wat lijkt op een verhuizing, met langs de straat gezet meubilair. Maar langzamerhand nam dat de vorm aan van in huizen geziene stapelingen. Met daarachter de gedachte: 'Ach 't is ook maar een huis'. Met daarbij de gedachte 'Mijn huis', mijn vesting.

 En zo ligt er nogal eens een boek op een tafeltje, valt er een onverwachte schaduw of kijk je naar buiten in een bloementuin. Waardoor je eens te meer binnen bent. Want dat is het kernbegrip bij Weischer: 'binnen'. Een binnen, waarin hij zich verscha­nst achter soms driedubbele, beschermende lagen verf.