Ik was wel vaker in zoiets. Ken het drukken op de bellen en het gerammel met de sleutels, ook het doffe roken is er nog. Maar er bleek iets essen­tieels veranderd: er is nu Faceb­ook en er zijn mobieltjes. Zo zien vrienden en bekenden van Paul dagelijks foto's van de inrichting en van z'n schilderijen. Hij brengt die gesloten wereld in beeld en onder de mensen. En daarmee zichzelf.

Hij zit er, maar toch ook niet. Dankzij die veelgesmade tech­niek. Geen kwaad woord meer.

 Over jou en mij, over likken, huid, eb en vloed, over schoud­ers, armen, vingers, lokroep en afscheid. Ik ging maar eens wat verderop kijken. En vond toen iets van Erik Lindner, uit 2000. Over gereed­schap, toen al. Tengel en kruiskop, heet het, waarin alles huist wat je maar zou willen. Twee strofen hier:

Steek een kruiskop bij je en ga op jacht naar witgoed

de patrijspoort in de deur van een wasmachine

zit met drie schroeven vast

het is een kom voor een grote eter

wat grof voor een fruitschaal

te gestroomlijnd voor een soepterrine

Dichter, steek een kruiskop bij je.

 'Mijn oma hield van de tram. Voor haar was de stad heel klein, ze wilde alleen wonen in een huis waar ze een tram kon horen. Ze werd geboren in de negentiende eeuw op de Lin­dengracht - toen nog niet gedempt. Ze verhuisde vaak, tot ze op haar plaats was: aan het einde (of het begin) van de Van Baer­lestraat, bij het Roelof Hartpl­ein, waar de tram twee bochten maakt, naar rechts in de rich­ting van de Beethovenstr­aat, naar links richting Ceintuurbaan. Het ging haar om de snerpende geluiden in de bochten, ze kon het verschil horen. Richting Ceintuurbaan en richting Beethov­enstraat kon ze onderscheiden op het geluid, terwijl ze in bed lag. (...)'

 Ik antwoordde: 'In mijn Haagse zolderkamer kon ik het rangeren van de trams aan het eindpunt van lijn 2 horen. Maar de bocht­‑snerp was daar niet (geen keerlus). De snerp, met vonken langs beugel en bovenleiding hoorde ik aan het andere eindpunt (trams hebben geen begin‑ alleen eindpunten) Riviervischmarkt (je was er laatst). Snerp is denk ik bij benadering wel het woord voor deze klank­enrijkdom. Met die merkwaardige echo, je hoorde hem straten ver. (...)'

 Zo heet de tentoonstelling van Pierre Bismuth. Leef ik - speak for yourself - in luilekkerland? Zou het waar zijn? Zouden al mijn wensen in vervulling zijn gegaan? Van een zonnebank tot mijn kookeiland, van mijn elektrische gitaar tot een Mies van der Rohe-bungalow. Maar waar moet je duizenden van die bungalows kwijt? In rijen neerzetten in Almere? Heb ik alles wat mijn hart begeerde? En? Bevalt het? Nee toch zeker.

Dat is de toonzetting. Ik sta in wat er uitziet als een planningskantoor of een architectenbureau - wanden vol papier - waar onvermoeibaar wordt gezocht naar wat de mensen willen. Een vraag die in het verleden op onbewaakte momenten o zo snel veranderde in de vraag wat goed voor ze was. Maar die tijden zijn voorbij. De klant is koning, voorgoed. Maar de koning gaapt. O jee. Wie weet er wat hij wil? Verveling dreigt. Bismuth brengt een komisch demasqué van de zegeningen van welvaart en overdaad. Van massaproductie en -consumptie van gemak en genot (Robert Jasper Grootvelds 'gmak' en 'gnot'). Laat zien dat utopieën het denkwerk zijn van kinderen.

Waar hij niet aan toekomt is de rampspoed die dreigt voorbij de schaarste.

 Hij volgt haar hand in de film met een viltstift op een plaat plexiglas. Bismuth volgde de rechter­handen van meer Hollywood-actrices in 2009. Het was te zien in Londen. De resul­terende lijnen werden afgedrukt over stills uit de films. Zo ontstonden een soort handtekeningen van de actr­ices. Een manier zei Bismuth om - door de tijd heen - handjes vast te houden met Joan Crawford, Greta Garbo of Mari­lyn Monroe, die zo weer tot leven kwamen. Bismuth is een romanticus met een Hollywood-obsessie. Vergeef het hem. Hij werd de enige kunstenaar die ooit een Oscar kreeg voor een scenario, als co-schrijver van 'Ete­rnal sunshine of the spot­less mind'.

 Morgen ga ik kijken in het Amsterdamse SMART waar hij nu weer mee aankomt. Over 'utopie' gaat het, onder de titel 'An ocean of lemonade.'

 De Dienst die getekend wordt in 'Polisse' van Maïwenn lijkt een zooitje ongeregeld dat voortdurend - heel klassiek - op die streep balanceert. Af en toe loopt Hill Street Blues er door­heen. Maar op de Hill waren nog geen pedofielen.

Polisse laat onder meer de vele kanten van pedofilie zien. Je realiseert je dat een volwas­sene, ook een politieman geen kind meer kan aanraken zonder dat je er iets van denkt.  Dat is de pest van deze film, of het nu gaat over pedofilie, illegalen of jeugdcriminelen. Het kwaad is overal, je weet dat je er je ogen voor sluit en het probleem overlaat aan politiemensen als deze die er ook geen raad mee weten en er af en toe gek van worden. Je komt de bioscoop uit als weg­kijker. 

 In de 19de eeuw, met de komst van de machines werd het lawaai geboren. Een nieuwe, onverwachte bron van plezier! Aldus deze voorloper van onder meer de klankpoezie en de popmuziek. Hier Russolo (links) en zijn assistent Piatti met een aantal met de hand bediende klankverwekkers met daaraan gekoppelde megafoons, de 'I­ntonarumori' (1913). Russolo kwam uit de schilderkunst via de poezie naar het geluid. Zijn eerste concert voor achttien 'I­ntonarumori' veroor­zaakte schandaal in Milaan (1914). Hij werkte met: gerommel, geloei, explosies, gekraak, geplons, gedre­un, geflu­it, gesis, gesnuif, gefluist­er, zoemen, gemompel, gegrom, gorgelen, gillen, kraken, rit­selen, zoemen, krassen. Hoe die geluiden tot stand kwamen is me niet duidelijk..

Verder produceerde hij geluid door het slaan op metaal, hout, huid, steen, aardewerk en de stemmen van dieren en mensen: roepen, schreeuwen, steunen, gillen, brullen, lachen, hijgen, snikken.  In 1914 gaf hij twaalf concerten in het Londense Coliseum. Nog in 1921 drie in Parijs met 27 'I­ntonarumori'. Ze werden gebruikt in stomme films en in composities van Maurice Ravel, Eric Satie en Stravi­nsky. Waar bleven de akoestische In­tonarumori?

 Tot er weer iemand tussen de mazen van het net doorglipt. De jongens van Sound spill omhelzen het toeval niet, ze componeren, maar laten de toehoorder wandelruimte. Hun morsen pakt verrassend uit. Horen en zien, maar wat komt eerst? Wat te beginnen met geluid als materie. Het loopt tussen je vingers door. De ritmiek van het stokje dat langs de spijlen van een hek tikt vlecht zich in een filmloop waarin het ritme van tegel­formaties en ander binnenhuis wordt bespeeld. Wat speelt u? Ik speel huis.

 Zoals Richard Sides in zijn 'An index of confused ideas' (2008), waarin glazen platen worden aangeslagen volgens een electroni­sch draaior­gel­boekje. Rollen tape in verschillende dikte, bevestigd aan de hamertjes bepalen de klankh­oogte. High en lowtech ineen. En mooi om te zien werken. West biedt een bad in een uitgekiend samenstelsel van beeld en geluid.

 Werd rondgeleid door Thom O'nions en Richard Sides. En ja, het verzet en de grappen tegen film en tv-industrie zitten erin. En aan interactiviteit wordt niet gedaan, behalve dat je rondlopend tussen het gemors­te geluid logischerwijs je eigen balans maakt.

 Er zijn hartekreten als 'Quality (Money chord)' van Torsten Lauschmann. Die het 'gel­dak­koord' (begrip uit de popmuziek) in beeld brengt door een uit de lucht gevallen keyboard, machteloos met z'n pootjes omhoog te laten liggen, zodat gemorste letters en noten wegstromen. Achjee, een liedje.. Het stapeltje euro's ligt ernaast..

 En de meesterlijke hond van Alex Heim, gefilmd in China (Dog 2006). Een zwerfhond probeert een drukke weg over te steken. Hij wordt ontwe­ken, men toetert. Niemand steekt een pink uit. Langzaamaan groeit uit de logica van de hond en die van het verkeer een stuk muziek.

Maandag na 22.00 in de Avonden meer.

     De brieven slapen in de brievenbus

     en nu en dan flikkeren autolichten

     door de gleuf. Maar de brieven schrikken niet,

     gelijk mannen-in-het-zwart, die ook nog dichten.

     Rijzige dromen glijden dan door elkaar

     en zijgen geruisloos tussen het dichterhaar.