Water omhelst. Je probeert terug te zwemmen, maar het is sterker. Geen man in een oranje broek met een koperen toeter­tje van de Noord-Zuid-Hollandse Reddi­ngbrigade zien. Je geeft het op. Het moment van verdrinken was mij een verlos­sing.

Willem Brakman werd als kind naar de waterlijn gestuurd om op Scheveningen drenkelingen te aanschouwen. Daar lagen ze, het strand op gesleept, zodat hun nog natte, blote lichamen met strandzand beplakt waren en ze eruit zagen als ongebakken kroketten.

Dit is 'Je bent Christus niet' van de Amerikaan Rickey Lauren­tiis. Uit New Orleans?

 'Voor de drenkeling, er is altijd paniek.

Of rust. Je lichaam werkt eindelijk alleen

op instinct. Kruist verwondering weg. Kruist

het verlangen te weten weg. Je voelt alleen dat je moet leven.

Dat je het verdient. Zelfs hier. Zelfs wanneer je borst

met een vreemde nieuwe lucht wordt gevuld, zal je niet vragen

wat dit betekent. Als prooi gevangen tussen de tanden van de wolf,

maar je bent het lam niet. Je bent dat in het lam

dat het laat schoppen. Laat het.

 Bijvoorbeeld toen ik een fanclub voor de Derde Wereldoorlog had opgericht. Wat echt niet kon.

 Maar daar zat ze, in de wachtzaal van de Amsterdamse Gemeen­tegiro aan de Raadhuisstraat en schoof meteen aan. Ik had de langspeelplaat van Van Kooten en De Bie als Klisjeemannetjes bij me, waar ze nooit van had gehoord. Ik legde iets uit. Ze kon er wel om lachen. Een mooi meisje in een modisch nepleren donkerrood minirokje en een strepentruitje.

 Later belde ze me toen haar neefje een cassette-uitgeverij wilde oprichten en of ik kon helpen. Dat lukte.

 Nog weer later zaten we in haar bungalow aan de Polderweg bij het dierenasiel, waar ze heen moest omdat ze niet meer kon lopen met haar MS.

 Haar relatie met Simon Carmiggelt bleef goed verborgen. Al woonde ze toen aan het Sarphatipark, vlak bij mij, waar haar invalidenkar­retje vaak voor de deur stond.

 Dat zich op de stoep voor het winkelraam een kleine menigte verzamelde leek hij niet te merken. 'De etaleur,' zei mijn moeder vol ontzag. Twee straten verder staat in een etalage nog dezel­fde pop maar ze is haar jurk kwijt. De etaleur heeft haar uit decentie tijdelijk een laken omgedrapeerd. Een etal­eur is een artiest die werkt met open doek. Op slof­fen op een vilten vloer­tje, terwijl het publiek langs de etalage dren­telt. In deze dagen werd de wereld een etalage.

 Buiten mij volgden enkele winkelende dames hoe hij een fantastische huiskamer inrichtte waar alles te koop was en zijn schijnwer­pers richtte op een achtergrond met Alpen. Het woord was 'mode­rn'. Kleren, lampen, meubels, vloeren, kachels, alles verande­rde vliegensvlug.

 De wereld werd een etalage. Met open mond stond ik ‑ de neus tegen het glas gedrukt ‑ te kijken hoe de etaleur van de Bijenkorf over zijn vilten podium rondliep, op sloffen die ook al van vilt waren. Isaac Israëls zag het al.

 Vaak kijk ik naar die sitcoms omdat er een figuur in zit die me blijft boeien. Grace Adler is leuk en mooi, maar vindt nooit een man die haar past. Een stel uit Manhat­tan met een groot obstakel; zij is hetero en hij homo.

 Ook hun vrienden, de overdreven nicht Jack en Karen zijn vaste waarden in de komedie. Een eigentijds probleem. Vindt ze dan iemand met wie ze kan lachen, dan is ie weer homoseksueel. Verbazend dat series die het huwelijk handig omzeilen ook in Europa zo'n succes hebben.

 'Krijgen ze mekaar?' is de oerplot van de helft van alle fictie, zoniet meer. Het huwelijk komt in strips zelden voor. Nooit zal Lambik met Sidonia trouwen of Donald met Katrien, laat staan Haddock met Bianca Castafiore.

 Will & Grace bestaat sinds 1998 en wordt nu weer herhaald. In een tijd van genderverwarring was Will & Grace zijn tijd ver vooruit.

 Ouida was het pseudoniem van een beroemde Engelse schrijfster (1839-1908) die rond 1860 salons organiseerde in Bagni. Er kwam ook zelfs een Anglicaanse kerk daar.

 Louis Couperus heeft haar hier twee keer bezocht. Ook omdat hij in zijn jeugd haar romans bewonderde.

 Ze schreef 40 romans. Was een dierenrechtenactiviste en had zelf vele honden. Aanvankelijk woonde zij in Londen, waar zij jarenlang een extravagant leven leidde en zich ook bemoeide met politiek.

Zij omgaf zich met talloze bloemenboeketten en schreef het liefst in bed, bij kaarslicht, met een ganzenveer op violetkl­eurig papier.

 In Bagni di Lucca verbleven de Europese beroemdheden van toen, van Byron, Shelley en Heinrich Heine, tot componisten en Russische prinsen, meestal met nierstenen. Er hangen oude, marmeren gedenkpl­aat­jes met hun namen bij de baden.

 Dat huis waar hij een verblijf huurde gaf uitzicht op de twee stations en de gashouder, er waren tuintjes achter, waar je sla kon verbouwen. Hij schreef in januari aan broer Theo over zijn eerste eigen 'studio': 'een kamer en een alkoof, het licht is helder genoeg, want het raam is groot (twee keer zo groot als een gewoon raam), en het ziet min of meer uit op het Zuiden. Ik heb meubelen gekocht in 'originele dorpsveldwach­tersstijl', zoals jij dat noemt, maar ik denk dat de mijne daar veel meer op lijkt dan de jouwe, hoewel jij degeen was die de term introduceerde. Ik heb echte keukenstoelen, bijvoor­beeld, en een echte robuuste keukentafel.' 

Pas zijn de brieven weer uitgegeven door Luijten en Leo Jansen

 'Mauve heeft me wat geld geleend, 100 gulden, om het te huren, te meubileren en het raam en het licht te laten repareren. Nogal een zorg, dat begrijp je.'

(...)

 'En nu, in mijn eigen studio zal ik waarschijnlijk een niet ongunstige indruk maken op sommige mensen, die totnutoe dachten dat ik alleen maar wat knoeide, nietsnutte of rondlummelde (...). Het plan is dat ik doorga met regelmatig naar model te werken. Dat is duur en toch is het de goedkoopste manier.'

 'Gedenken wij hen die ons zijn ontvallen.

 DA. Mexx. Halfords.

Promiss. Bart Smit. Paradigit.

Dixons. Vogele. Gsus Sindustries.

Miss Etam. Free Record Shop. Invito. Aktiesport.

 Schoenenreus.

Men At Work. Scheer en Foppen.

The Phone House. Super Trash. Gaastra.

 Kijkshop.

Intertoys. Van Leest. Megapool. Hudson's Bay.

 Didi.

De Harense Smid. Edah. Videoland. Euroland.

C1000. Cora Kemperman. Super de Boer.

Expo. Dolcis. Schlecker.

V&D.

 Woorden, letters, veelbetekenend bedoeld. Opgespijkerd, aangekleefd vol goede moed. De Hoogstraat in Schiedam, een monument waar ik langzaam kan lopen.

 Als topomaan kom ik op zo'n plaats terecht bij de wonderlijke verkeersbrug die tegelijk een spoorbrug is, in twee lagen boven elkaar. Een oplossing die je verder nergens ziet.

 En daar is ook het station, met het hoogtepunt van de lokale topografie, de plaats waar ik me waar ook ter wereld als eerste heenspoed: de stationsrestauratie. De reuzen paaseieren ontbreken niet, noch de luxe chocolaatjes voor moeders in verre delen van het land.

 Rij je de stad uit, de berg op dan kom je op de minst bekende bergpas op de weg naar Frankrijk, de schapenpas. Waar Fausto Coppi eeuwige roem verwierf. Nu wel bestraat.

 Cuneo is sinds de middeleeuwen verrezen in de vork tussen de twee rivieren. Van oeroud tot marmer en glas.

 De kinderprogramma's op tv wisten alles beter dan ik.

 Maar bovenal van de 'Twee courtisanes', die dat niet blijken te zijn. De op het balkon hangende vrouwen zitten in de zon om hun haar te bleken. Het moet 'Venetiaans blond' worden. Courtisanes zijn ze ook niet, weet H.V.Morton, die ziet dat in Venetië maar de onderste helft van het doek hangt. Het bovenstuk is apart verkocht.

 Morton herdoopt het doek tot 'Studie in verveling'. Toch, hun huisdieren, honden vogels zijn onovertroffen. 

 De Venetiaanse dames droegen ook als schoeisel 'zoccoli' of 'choppines'. Verhoogde hakken, waarmee ze boven iedereen uitstaken.

 'Belachelijk te zien hoe ze hiermee hun gondels in en uitstappen.'

 Ik was ook in Split en zag hoe het zomerpaleis van Diocletianus tot een stad was geworden.

 Omdat steden ook huizen zijn herbergen ze ook zulke pronkstukken, zoals Parijs zijn zinloze, betekenisloze Eiffeltoren.

 Iets wat daar op lijkt staat in de binnenstad van Turijn en komt op alle ansichtkaarten voor, maar een ikoon is het nooit geworden.

 De Mole Antonelliana brengt je meteen bij de vraag naar het doel of de bestemming. Het ding is 167 meter hoog en vernoemd naar zijn maker, de architect A. Antonelli. Waar dient het toe? Het werd in 1863 gebouwd als een synagoge. Er zat een tijd een weinig bezocht museum in van de Risorgimento, de eenwording van Italië in de 19de eeuw, die immers begon in Turijn.

 Toen ik er eindelijk eens in kon omdat er toen het filmmuseum gevestigd was. heb ik ook het uitzicht gezien, de kring van Alpen, de je overal in Turijn ziet, in roze avondlicht. De Monte Rosa. Turijn, de voorlopige hoofdstad van het nieuwe Italie moesr een symbool krijgen. de Mole.

 Nietzsche, die hier een belangrijk boek schreef als Ecce Homo, vond het een prachtig symbool. Hij schreef aan zijn vriend Peter Gast in 1888. 'Ik zag de Mole Antonelliana, Vreemd dat hij nog geen naam heeft.'

 'Het meest geïnspireerde bouwwerk ooit gebouwd in een poging omhoog te reiken - het herinnert me aan niemand minder dan mijn Zarathustra. Ik heb het 'Ecce homo' genoemd en in de geest omringd met een uitgestrekte vlakte.'