Sanskr­iet was geen om­gangstaal, eerder een soort 'sta­dhui­staal' voor of­ficiële stukken. En Tieken zag ‑ als eerste Indoloog ‑ dat het niet bedoeld kon zijn als 'doeboek', daarvoor is het te vree­md. Vandaar die onmogelijke standjes, waaruit je zonder dokter niet zou loskomen en in elk geval veel bedienden nodig zou hebben.

 Zo ondersche­idt de auteur, Vatsyayana, in een hoofd­stu­kje over 'Slaan en kreunen' acht verschillende kreten: 'geja­nk, gek­reun, gekerm, gehuil, gesis, gegil, ges­nik, en, als achtste  uitroepen als 'moeder help', 'hou op', 'laat los' en 'genoeg­'. En zegt: 'Bij wijze van kreunen kan de vrouw ook allerlei dier­geluiden voortbren­gen, bijvoor­beeld dat van de duif, koekoek, tortel, papegaai, bij, nach­tegaal, gans, eend of patrijs.' Komisch zijn ook de 'gedichtjes' tussendoor als:

 een man die over zijn gehele lichaam

op de gekste plekken met krassen is bedekt

maakt zelfs de meest degelijke vrouw helemaal gek.

 Niets is opwindender en wakkert de passie meer aan

dan de sporen van bijten en krassen.

 Vanavond is Herman Tieken te horen in de Avonden.

 In Jan Stront (1696) gaan de geslachtsdelen een eigen leven leiden. Logisch, wanneer wij geregeerd worden door onze lusten ligt het voor de hand dat 'kous' (kut) en 'deuvik' (lul) het laatste woord - ze praten ook - krijgen. Die van Jan Stront heeft ook namen als Jan Donder. Die twee daar beneden maken uit wat je doet en hoe het verder gaat, want daar heb je niks over te vertellen.

 Ik dacht aan de levende zaadcellen in Woody Allens 'Everything you always wanted to know about sex (but were afraid to ask)' die zuchtend en steunend Woody's erectie opkrikken. De zintuiglijke ervaring regeert. Tullia, uit Jan Stront: 'het is zeker dat er geen van de vijf zinnen vermakelijker zijn als het gevoel, en al is onze heimelijkheid stom en doof geboren en niet als met het gevoel begaafd, zo is ze (...) zó subtiel met deze hoedanigheid, dat er alle gedeeltes van ons lichaam voor moeten wijken'.

 Niet Descartes' 'cogito ergo sum' dus, maar 'senseo ergo sum'. Het vrouwelijk geslachtsdeel heet dan ook het 'redeloosje', het mannelijke de 'vredemaker'.

 Toch, dat voelen brengt je ook met een klap naar de eigen tijd, het nu, met ons primaat van het gevoel: 'ja maar hoe voélt dat nou'. Jan Stront was in een daverende lach uitgebarsten.

 Morgenavond is Inger Leemans te horen in de Avonden.

 Zo komen plotseling schrikbarend intieme gesprekken van vele buren van Jim en Irene hun huiskamer binnen. Wat haal je in huis met zo'n apparaat? Echtelijke twisten, overspel, diefstal, al wat gewoonlijk onder de oppervlakte blijft.

 Er zit een kern van technische waarheid in, ook nog. Elke luidspreker kan - in omgekeerde richting - werken als een microfoon. En er gebeuren soms vreemde dingen. Soms kwamen gesprekken van piloten met de controletoren van Schiphol bin­nen via luidsprekerboxen. Of een kiesvulling van een vriend ging werken als een kristalontvanger, zodat Radio drie hem vergezelde waar hij ging.

 Iets daarvan moet John Cheever geweten hebben toen hij The Enormous Radio schreef. En de logica van het verhaal zegt dat - als de radio eenmaal de waarheid in het gezin van Jim en Irene heeft binnengebracht - de gevolgen niet te overzien zijn.

 Makkelijk praten als je zit te kijken en in de lach schiet om de witte sokken van een porno-acteur. Zou ie er - als ie ons hoorde - zelf om kunnen lachen en tegelijk toch zijn erectie behouden?

 In de burlesque die bloeide tot in de jaren '50 - nazaten: Madonna en Lady Gaga - was één actrice die lach en opwinding in haar optredens moeiteloos samenbracht. De door mij bewonderde Lily St.Cyr (1918-1999). Zij bedacht revue-acts als de omgekeerde striptease, waarbij ze naakt uit een doorschijnende badkuip stapte, zich afdroogde, opmaakte en piekfijn kleedde, waarna ze in bontjas het podium afging. Doek. Of 'Godin van de jungle', waarin ze seks had met een papegaai.

 Onschuldig zou je nu zeggen, maar ze raakte eindeloos in opspraak, eerst in San Francisco en in Montreal waar ze toen heen trok deed men haar zelfs een proces aan voor indecent gedrag in het openbaar. Waarbij ze wel werd vrijgesproken.

 Lily St.Cyr: mooi, geestig, intelligent. Daar komen problemen van.

 'Van vijf tot zeven werd ons hotel, het Hôtel Danton, door het gekreun van liefde de lucht in getild. Op de kamers waren experts aan het werk. Ik die naar Frankrijk was gekomen in de overtuiging dat dit volk geen knip voor de neus meer waard was, stond niet weinig verbaasd over die aktiviteiten. Bij ons weten ze de vrouwen niet tot zo'n laaiende hitte op te zwepen, het lijkt er niet op. Mijn buurman Jean Biénal zei op een keer tegen me: 'Mon vieux, in de duizend jaren van onze geschiedenis hebben we drie dingen gekreeerd: la femme, le diner, la literature. Dit zal geen mens ons bestrijden.'

 Wat mijn kennis van Frankrijk aangaat, heeft Jean Biénal, een handelaar in tweedehands automobielen, meer voor mij gedaan dan de boeken die ik heb gelezen en de steden die ik heb bezocht. Bij onze eerste kennismaking informeerde hij meteen naar mijn restaurant, mijn stamkroeg, het bordeel dat ik placht te bezoeken. Mijn antwoord bracht hem tot ontzetting.

 'On va refaire votre vie...'

(...)

1934, vert. Charles B. Timmer

 Goed om je Piet Paris te noemen, dan weet iedereen waar ie aan toe is. Hoe ver kun je gaan met stileren? Op den duur bestaat een vrouw uit een paar schoenbenen, een silhouet in precies de juiste houding en accessoires: sjaaltje, tas.

 Je ziet Paris op film aan het werk, tekenend met vaste hand. Hij kan de essentie van een modecollectie in één blad schet­sen. Werkt zonder computer. Plakt en knipt aan klassieke mal­len, en dan gaat de spuit­bus erover.

 Zijn Kamers in Arnhem laten zien hoe hij omgaat met kleren - nooit mankeert de jurk, de rok - met stoffen - bont en fluweel blijven lastig en vooral met vorm. Wat een tekening over­laat aan 'restruimte', wat het negatief doet.

 Beelden die de bladerende vrouw in de wachtkamer, de een kiosk passerende heer of het meisje dat een billboard in de metro ziet in een split second meedelen wat elegantie deze zomer of winter vereist. Net even dit, net even dat. Dat het blijft hangen.

 Ik heb nog wat vragen..

 't Is waar, in film en literatuur houdt 't niet over. Daar kom je al snel bij pulp terecht. Maar in de pornoviewing die ik opnam - dinsdag te horen - met Arnon Grunberg en pornoregisseuse Jennifer Lyon Bell gloort hoop. Wel of geen tattoos - Arnon haat ze. De kwaliteit van het hijgen - fake of echt?

 Maar vooral de witte sokken die een porno-amateur draagt - hij houdt tegelijkertijd de camera vast - blijken doorslaggevend voor opwinding of afknapper. Kortom, porno draait bij Arnon en Jennifer om het verhaal. Arnon neemt zich ter plaatse voor een pornoverhaal te schrijven. Het zou 'de witte sokken' kunnen heten.

 Seks, iedereen liegt, en achter leugens schuilen verhalen.

 Het was Rudy Kousbroek die al dertig jaar geleden pleitte voor intelligente pornofilms. Jennifer Lyon Bell ziet licht aan de horizon op sommige kleinschalige filmfestivals. En ik denk aan de schatkamer van de beeldende kunst. Als het werk van surrealisten als Moesman en Melle, of in deze tijd Michael Kirkham of Ina van Zyl nu eens in verhalende films vertaald kon worden? Iets om eens voor te leggen aan Alex van Warmerdam.

 Mijn mooiste jeugdmomenten beleefde ik in een gewezen Haagse tankgracht, die als vuilstort diende, waar ik bootjes vouwde van rietblaren, die de wind in hun zeil kregen tussen puin en doorgeroeste vaten. Donderkopjes zwommen er opgewekt rond.

 Waar vind je nog braakliggend land? Waar kan rotzooi zijn wat rotzooi is?

Op de Tweede Maasvlakte rukt de domesticatie op. Waar konijnen holden ontstaan wegen en fietspaden. Er is een geaménageerd strand vol zeilwagens. En nooit verzuipt er eens iemand, want ook de Reddingsbrigade heeft net een gloednieuwe, perfect geëquipeerde post betrokken. De tweede vlakte wordt op 22 mei feestelijk geopend.

 In januari presenteerde Arnon Grunberg - die de introductie schreef - samen met March in Utrecht de bundel die De Contrabas ervan uitbracht. Arnon had hem leren kennen als organisator van het Praagse literatuurfestival. Sindsdien stuurde March hem stukjes Half Vol. Zoals:

 'Half Vol betrad het rijk van de tragedie - 

een oud, gemankeerd universum wreder dan de oorspronkelijke zonde.

''Verschrompeld in extase'' - aan de kant van een wijngaard -

vocht hij als een jonge plant.

 Half Vol, Half Leeg? Arnon, die de dichter in Utrecht ondervroeg legt op de link uit dat de interviewer - wanneer hij iets niet begrijpt - altijd voor het zelfde dilemma staat: moet je de dichter laten gaan of hem onderbreken om te vragen 'wat bedoel je?' Waar ik aan toevoeg 'met de kans dat het antwoord niet zozeer verheldert maar zijn uiteenzetting integendeel nog gecompliceerder maakt'.

 Aan de Amsterdamse Zuidas bij station RAI staat op wat heet Vivaldi, kavel 11, deze 24 verdiepingen hoge set van twee torens. Herkenbaar aan een ruit­patroon ('diagrid') dat rechts­tre­eks gepikt is van Sol LeWitt (1928‑2007). Het is bedekt met zilveraluminium dat afsteekt tegen het donkere glas van de gevel.

 Lewitt gaf zelden interviews, weigerde prijzen en was cameras­chuw. Zijn kunst moest voor zichzelf spreken. Maar wat zegt die kunst? Het lijkt of Lewitt probeerde vorm te geven aan zijn eigen absentie. Hoe voer je oorlog tegen de charme? Eens komen er Sol Lewitt tasjes en plastic zakken. Veel. Blijft het raadsel van de ontroering. Jan Schoonhoven, Sol Lewitt en Ben Akkerman maken bij mij tranen los. Hoe kan dat? 

 Kijken straks. Of later, onder Close-up.