Een indrukwekkend wapen is de strijdparaplu, met messen rondom in plaats van baleinen. Nooit eerder gezien. Zou Zhang dit zelf bedacht hebben? In James Bond was de paraplu ook eens een wapen.

Natuurlijk draait het om moord en doodslag, afgewisseld met hoofse vormelijkheid zoals in onze middeleeuwse toernooien. En verraad alom.

De Shadow is niet alleen een dubbelganger van de held, de commandant van een verraderlijke koning, heel de film baadt in het verborgene.

Het koninkrijk van Pei is niet een van die drie koninkrijken uit de geschiedenis, leer ik, maar een klein rijk in de periferie. 

Erg mooi is de vloer van de grot met het enorme yin‑yangteken waar het ingenieuze slotgevecht tenslotte plaatsgrijpt,

Bloed en regen mengen zich daar bijzonder mooi.

 Brakman laat dan een functionaris van het Vaticaan de trap op komen die de procedure in gang zet.

 In het boekje 'De weg naar eenvoud' van en over Kafka's vriendin Milena staat een In Memoriam dat ze in 1924 scheef toen hij gestorven was. Over de gevolgen van zijn longtuberculose zegt ze: 'Hij kreeg er een bijna wonderbaarlijke fijngevoeligheid door, en een intellectuele zuiverheid, zo compromisloos dat het iets huiveringwekkends had; als mens daarentegen legde hij al zijn intellectuele angst voor het leven op de schouders van zijn ziekte. Hij was schuchter, angstvallig, zachtaardig en goed, maar de boeken die hij schreef, waren wreed en pijnlijk. Hij zag een wereld vol onzichtbare demonen die de onbeschermde mens vermorzelen en verscheuren. Hij was te helderziend, te wijs om te kunnen leven en te zwak om te vechten.'

 In haar brieven aan oa. Max Brod beschrijft ze hem vergelijkbaar. Of Kafka ’s humor aan haar besteed was weet ik niet. Was hij een heilige, wat dat ook moge zijn? Ik herinner me dat Gerard Reve me zei 'Ja, 't is zonde dat ik het zeg, maar ik ben "gevoelig".'

 Kafka wilde geen snijbloemen aan zijn sterfbed, want die waren ook stervende.

'emma van hooff ziet de angst als een vlieg/ op haar vlees afkomen een hard gezoem/ waardoor ze denkt dat ze aan het rotten is/ de stank waar de vlieg op afkomt/ hangt als een motorjasje om haar heen/ de meesten schrikt het af maar som­migen/ vliegen er voor om met de tong over de lippen/ en gaan niet meer weg/ later gaat ze in elk piepje een vlieg horen/ en zit de wereld opeens vol eigenaardige piepjes/ verandert iedere boom op straat voor haar ogen/ in een ov‑incheckpoortje die haar toegang weigert/ met enorm kabaal en komt ze het huis niet meer uit/ verzint ze dat wegkwijnen voor de buis/ met diepvriestosti’s op voorraad voor winnaars is/ emma van hooff kan wel tien keer doodgaan/ en telkens probeert ze het op­nieuw/ wenst ze zich buitenproportioneel groot/ en haar stem versterkt maar zonder galm/ ze is geen god ze weet ook

niet/ hoe ze telkens stukken vanilleroomvlaai kan vreten/ zonder dat de bloedvaten vernauwen/ en haar broeken blijven altijd passen/ terwijl ze zo graag eens wat nieuws zou willen dragen/ een satijnen wijdvallende stof bijvoorbeeld/ met plooien waar zoveel meer/ betekenis achter zit dan

alleen maar plooien/ zoveel meer dan alleen maar doodgaan/ en weer terugkomen/ emma van hooff is een vlieg waarvan je dacht dat hij nu echt/ plat was maar toch weer om de hoek komt

scheuren/ bloedirritant/ en het went niet al die mensen/ die haar telkens beterschap wensen/ maar helaas het lichaam is geen deur/ die je kunt sluiten het is eerder een kattenluik/ een komen en gaan en vooral weer komen/ en vanilleroomvlaai blijft favoriet/ de hoop op satijn en de afkeer voor motorjas­jes blijft/ er verandert eigenlijk niets/ sommige deskundigen zeggen dat ze er eens op uit moet gaan/ gewoon een avondje gek doen/ anderen vinden het maar overdreven/ emma van hooff is de bleekste mens die je ooit zult zien/ alsof iemand de helder­heid van het scherm voluit heeft gezet/ midden in de nacht en je schrikt ervan op/ zoals zij blijft schrikken van het

gezoem bij haar oren/ de jeuk in haar vlees het brommen van de vliegen/ die ze voorgoed dood zou willen meppen

 Je zet het leeggeschoten geweer rechtop in de opengesperde muil van de krokodil. Heeft Hergé dit bedacht of is het ouder?

 Zeker oud zijn de krokodillentranen zoals beschreven door Robert Flierman in het 'Tijdschrift over de Middeleeuwen' Madoc (afl.4, 2016).

 De nijlbewoner stond al in de Middelleeuwen bekend als menseneter, met de bijzonderheid dat hij als hij een mens verslond daarbij in tranen uitbarstte. Waarom? Door een huilend kind na te bootsen probeerde de krokodil zijn prooi in de val te lokken; de tranen dienden bovendien als smeermiddel om een mens van top tot teen te kunnen verzwelgen. Maar ook:  met zijn tranen beweende de krokodil zijn slachtoffer.

 Toch, het huilen werd al vroeg een symbool van schijnheiligheid. Erasmus nam rond 1500 de uitdrukking over in zijn 'Adagia': doen alsof je begaan bent met het lot van degeen die je in het ongeluk hebt gestort. En zo gebruiken wij het merkwaardigerwijs nog. 

 Indische mensen waren modern, ze hadden als eersten televisie. Ik mocht bij ze naar het voetbal op tv komen kijken. De meisjes hadden als eersten petticoats, de vader van mijn buurjongen speelde weemoedig op een elektrisch versterkte gitaar, die hij in z'n radiotoestel plugde. Een betoverend geluid.

 Onvergetelijk was de verjaardags ontvangst in een piepklein  huisje in de Zuiderparkbuurt. Het was er vol Indische mevrouwen die met z'n allen aan het koken waren. Ik ging me stuk voor stuk aan ze voorstellen zoals me geleerd was.

'Wim Noordhoek.'

'Mevrouw Latupeirissa.'

Maar de volgende was ook een mevrouw Latupeirissa, en de daar op volgende ook. Heel het piepkleine huisje was vol met mevrouwen Latupeirissa, zodat ze na de vierde collectief in daverend gelach uitbarstten.

Tante Nel leerde mij de Tjin Tsjang Babi - zoals een varken piano speelt - waarbij het kind dat nog niks kan alleen de zwarte toetsen in volgorde hoefde aan te slaan en zij er van alles omheen speelde. Zodat het net leek of je kon pianospelen.

 Zo stond ik te boek. We waren beiden verknocht aan de 2CV, die alles kon. Ontworpen voor het platteland. Je kon er balen hooi in laden als je de stoelen eruit nam - een handbeweging - en het oprolbare dak was 's zomers een uitkomst. Alleen in het matgrijs te krijgen. Bij pech wist iedereen waar wat zat. Rudy meer dan wie ook.

 Toen hij ziek werd zei hij me eens dat het zo jammer was dat zijn hersens, met alles wat erin was opgeslagen straks verloren zouden gaan.

 In zijn 'Wat nooit eerder gebeurd is', zijn postume verzamelbundel met stukjes over kunst en techniek is zijn autoliefde - al zou hij ze liefst uit de steden bannen - alomtegenwoordig. In zijn boekje over de afgedankte auto's die hij rond Parijs opdook in boerenschuren, vaak met broedende kippen erin, staat hoe dat afliep. De banden van zo'n Hispano-Suiza, waarmee hij triomfeerde in de Parijse straten, waren snel versleten en onvervangbaar. Ze werden niet meer gemaakt.  Mooi is wat hij zegt over de jeepvormige Citroen-Mehari met z'n plastic carrosserie, uitgebracht ter gelegenheid van het jubileum en net als de 2CV zonder overbodige toevoegsels. Maar wel een stuk duurder. Het is het idee waarvoor je betaalt.

 Sinds de computer ook in auto's zit is het uit met het sleutelen. Maar in de geest rij ik nog steeds in een 2CV.

 De film die Andrey Paounov maakte over hoe het tot stand kwam begint met een uitleg die Christo aan scholieren geeft: hij herhaalt zichzelf nooit, hij heeft een hekel aan het niet-echte, aan virtual reality en digitale namaak. Als je tenslotte over het water loopt voel je de golfslag. Het noodweer tijdens de eerste dagen hielp ook. Niet dat ik daar bij was, al ken ik het meer en heb er een keer dwars overheen geroeid.

Wat er moet gebeuren voor mensenmenigten als Christus over water kunnen lopen liegt er niet om. In 2016, zes jaar na de dood van Jeanne‑Claude gebeurde het Christo. En je ziet de permanente improvisatie bij het oplossen van steeds rijzende problemen. De Italiaans bureaucratie staat machteloos staat tegenover de enorme toeloop, de gemeente laat ongemerkt extra autobussen toe. Straks zijn er 200.000 bezoekers en verzuipen ze.

Na de Rijksdag, het gordijn door de vallei in Colorado en zoveel meer is er nu toch een blik in Christo's keuken. 

En kun je je voorstellen wat er ligt tussen een idee, zijn blik op de werkelijkheid en wat daarbij kan opkomen en de praktische uitvoering. Christo blijkt daarbij als acteur verrassend goed, tot de manier waarop hij tenslotte heel alleen zijn koffer pakt toe.

 Maar de plicht was haar heilig. Ze had ooit tegen Brexit gestemd, maar het volk wilde het en al was het niet verstandig, ze zou het tegen beter weten in tot het bittere eind uitvoeren.

Vreemd karakter. Trouw aan haar partij tot de ondergang er op volgt.

Een grote bek als die van Thatcher had haar geholpen. Rampen volgden, mar ze kreeg altijd haar zin.

Intussen zullen de grote bekken van Nigel Farage en Boris Johnson triomferen. Krankjorum, die Farage, een partij die ten strijde trekt voor wat allang bereikt is, die Brexit komt er echt wel.

Maar de saga komt tot een eind. Pech voor mij. En voor John Pienaar, Laura Kuenssberg, Kirsty Wark en de onvergetelijke Emily Maitlis van Newsnight.

ps. Referenda over ingewikkelde kwesties, dus nooit doen.

 'Zoals bekend heeft Bezimenski echt een rotkop.

Op een keer stootte Bezimenski zijn kop tegen een krukje.

Daarna was de kop van de dichter Bezimenski helemaal niet meer om aan te zien.'

Hoe je je kop tegen een krukje kunt stoten wordt niet duidelijk. Misschien was de Sovjetdichter Bezimenski dronken.

In Den Haag zeiden ze: 'Als ik zo'n kop had ging ik er naast lopen.'

Bij sollicitaties is het geen erkend argument. Een personeelschef kan niet zeggen 'Uw kop staat me niet aan'.

Mijn vader noemde zoiets 'een ongunstig voorkomen'.

Het is vandaag verkiezingsdag, ik heb tijdens de campagnes erg veel rotkoppen gezien.

 Het nieuwe nummer van het Tijdschrift Extaze is gewijd aan Dagboeken en daar kom je het dilemma tegen. Is het voor jezelf of voor iets of iemand anders. Dat eerste is zeldzaam. Soms kom je een Romeinse potscherf tegen met een korte liefdesverklaring. Echte dagboeken zijn vaak deels onbegrijpelijk. Cesare Pavese bewerkte zijn 'Leven als ambacht tot literatuur.

 Hein Aalders heeft Slauerhoffs nalatenschap nagezocht op dagboeken en vond ze alleen uit 1925-1927 maar verder wel frappante losse teksten. Zoals een stukje voor de Nieuwe Arnhemse courant uit 1931, waarin 'Slau' uitpakt over Hitler: 'Hij is als de kip zonder kop, die nooit een ei legt en alleen omdat hij zo luid kraaien kan, denkt dat hij een haan is. Dat hij het zelf denkt is niet zo erg. Maar dat een groot deel van het Duitse volk het met hem denkt, is wel erg (...) Als men een hond altijd trompetgeschal laat horen bij zijn maaltijd en ten slotte de maaltijd weglaat en alleen de trompet blaast, dan functioneren de spijsverteringsklieren evengoed; zo worden weer dezelfde sappen afgescheiden. Dit is een bekende fysiologische proef. Bij het Duitse volk is het net zo. Het neemt op het laatst met lawaai alleen genoegen, het watertandt zelfs, het ziet de heilstaat nabij.'

En hij eindigt: 'Hitler is niet de berg die een muis baart. Hij is een muis die een berg zal baren, een berg onheil.'