Certaldo

 Nog even dan. Op zoek naar een hotel in de invallende Toscaanse nacht reed ik op goed geluk linksaf een steile straat in, berg op. Op de huizen, zag ik in de schemering stonden hier en daar kleine olijfboompjes.

 Bovenaan trof ik een klein hotel, met aan de achterzijde een terras dat majestues uitzag over het dal. Er was nog een kamer. Ik prees het uitzicht en toen pas zei de eigenaar dat hier de Decamerone van Boccaccio was gesitueerd.

 Een verhaal dat dezer dagen overal opduikt, omdat de rijke Florentijnen op de vlucht voor de pest toen mekaar in hun quarantaine sterke verhalen moesten gaan vertellen.

 Toen in Certaldo niet anders. Een slager vertelde dat alle Parmaham uit Nederland komt.

 De volgende ochtend werd ik net als in de Decamerone wakker met uitzicht over het dal van de Elsa.

Groente

 Dat het me weer beter gaat en mijn perikel niet coronisch was merk ik aan hoe ik reageer op het boekje New Ways With Vegetables van tekenaar Glenn Baxter dat Jaco Groot stuurde als nieuwjaarsgroet: een lachbuik zonder pijn. Wie echt ziek is kan niet lachen.

 Net als Baxter en vele Amerikaanse mannen - Crumb, Elvis - blief ik geen groente en moet het in me geduwd worden of verstopt tussen de koolhydraten.

 De eerste lotgenoot die het in me herkende was de Italiaanse ober die de sla opdiende met een vies gezicht en 'ecco le vitami­ne'.

 En de laatste tijd moest ik de opkomst van vegetarisme, veganisme verduren. Ik eet gehaktballen de uit noten bestaan, maar toch raadselachtig naar gehakt smaken. Het is bedrog op een hoog niveau.

 Vlees eten is natuurlijk niet lief. Maar ik denk altijd aan de runderen van Helios in de Odyssee en de opstijgende braadgeuren. Maar dat waren zijn makkers, die ze braadden. Odysseus zelf at niet mee. Bang als ie was voor zonnegod Helios.

Ziek

 Het gaat wat beter. Dat hoor je te zeggen. Ik zit vaker rechtop in bed. Al kost het me moeite de drie kussens in mijn rug zo te schik­ken dat ze goed steunen. Het echte probleem is moe. Steeds maar moe.

 Waardoor ik steeds weer 'het klokje rond' slaap. En dan al weer vlug verlang naar de kussens. Geen koorts. Puur moe. Waarom? Waarvan? Geen idee. Ik doe niks. Veel dromen wel, dat wel, alle soorten, alle landen. Ik droomde  dat ik een Argentijns kladbloc moest volschrijven dat heel eigenaardig rook. In Argentinie was er alleen nog raar papier.

 Lezen kan ik nu weer wel een beetje.

 En ik moet weer leren de trap te beklimmen. Steeds bang te vallen. De balkonvriendjes steken al hun kopjes op.

 Een enkele nieuwsgierige mees of vink is er ook.

 Ik leef dus niet volledig in quarantaine.

 'Corona' betekent 'kroon'. Wie wordt bekroond? Ik niet. Het virus onder de microscoop vertoont wel een soort 'kroontjes'. Zou dat het zijn?  

Weer de Kapellekensbaan

 De nieuwe Parelduiker is gewijd aan Louis Paul Boon. Toen ik op de Kapellekensbaan stond was het stralend winterweer. De ene kapel die er nog is op de oude weg van Aalst naar Erenbodegem, bij spooroverweg, was goed onderhouden. Het ene café gesloten.

 En dan de baan, in blakerende zon. Eerst de lange muur waarachter eens de fabri­eken lagen, dan de vervallen fabrieksvilla's waar eens de mooiste dameskousen van Europa gemaakt werden. De habitat van Ondine uit de Kapellekensbaan en Zomer te Termuren. Het arme, maar mooie meisje dat dwars door de sociale lagen heen tot de hoge heren van de fabrieken doordr­ong en ze om haar vinger wond.

 De onvergetelijke film die Hans Keller in Aalst over Boon maakte laat het je zien. Nooit eerder liep ik zo door boeken heen. Langs het park, totaan de Dender en het station van Aalst met z'n kantelen, vanwaar Boon naar zijn baantjes in Brussel reisde. Geen Nobelprijs, wel vaak genomineerd. Maar die zou ook vreemd verdwaald zijn aan de Kapellekensbaan.

Tags: 

Povere Italia

 Elk jaar naar Italië. En dat wel in april of mei. Ik heb het vele jaren gedaan. In Italië is het immers altijd mooi weer. Kijk maar naar de plaatjes, terwijl het Nederlandse voorjaar in de oude tijden onverdraaglijk was.

 En dan kwam je de Simplon over of de Grote Sint Bernhard en het regende. En je vroeg het, en ze zeiden 'La primavera, sempre tempo brutto.'

 Ze stoken ook niet. In de cafés sterf je het af.

 Ik ben in Pisa in een luxe hotel aan de Arno. Oud maar koud. Lig met mijn schoenen aan in bed onder een gestikte deken die ik ronddwalend door de gangen midden in de nacht in een oude muurkast nog heb gevonden. Niet genoeg. Zelfs het vloerkleed heb ik nog als extra deken ingezet.

 En nu dan de mondkapjes. En studenten die met briefjes aan Milanese deuren aanbieden boodschappen te doen.

 'Povere Italia.' Italië zal altijd het meest getroffen land zijn. De mondkapjes zijn welkom. Ze bevestigen het noodlot waarop Berlusconi, Beppe Grillo, de Lega voortdrijven, zoals Mussolini het al deed. Godweet waarheen. Vanouds gaat het om de voorstelling. Premier Conte stelt een shocktherapie voor, maar hij is demissionair en een slechte clown.

 Wie zal zich de mondkapjes-voorstelling toeeigenen?

Ontwaken met Multatuli

 'Rebellen en dwarsdenkers' moesten aan het woord komen. Maar over onze grootste rebel en dwarsdenker Multatuli, viel nauwelijks een woord. Multatuli correspondeerde veel. Deze vileine 'brief' schreef hij in Amsterdam, October 1863 aan Mevr. de Wed. X, geboren Y te Z.. Afgedrukt aan 't begin van deel twee der Idëen:

 'Mevrouw, ik heb u iets te zeggen. Ik wensch u toetespreken om uwentwil, omdat ge in droefheid verkeert. Om mynentwil, wyl ik behoefte voel aan uiting myner vreugde. Om-den-wille van anderen, die misschien met eenige belangstelling zullen lezen wat een diep verdorven medeschepsel kan te zeggen hebben aan eene zuster... in verdorvenheid.

 Want ik ben infaam slecht, mevrouw. (...)

 Vergist ge u niet soms des morgens by 't ontwaken? Kost het u geen moeite de weerspannige verbeelding terug te wringen in de werkelijkheid? Is 't u niet reeds gebeurd den braven rechter der instructie - die nooit zondigde - aantespreken als uw kind, en zyn onkreukbare rechtsdeftigheid te ontvangen als vroeger de morgenkus uwer kleine, die u ontroofd werd door de even deftige onkreukbaarheid van het recht? Is 't u al voorgekomen dat ge, pas teruggeschrikt in 't leven, en noode afscheid nemend van droomen die zich verstoutten liefelyk te zijn in een kerker is 't u al geschied dat ge de gevangenbewaarder verzocht: "te laten inspannen tegen elven... als 't goed weer is?"  

 Niet waar... dat bed is zoo vreemd... dat linnen zoo grof... die kamer zoo eng... dat uitzicht zoo doodsch... zoo kaal die wand, zoo ruw de vloer...

 O God, o God... mevrouw, ik wenschte te mogen ontwaken in uwe plaats.'   

Tags: 

De Duce en corona.

AVONDLOG - Pour l'Italie. Lege pleinen in Italië, zeldzaam in een land waar het plein de plaats is waar het gebeurt: 'Andare in piazza.' Wat maakte de pleinen leeg?De overheid is in Italië de tegenpartij. Zo legde de Franse journalist en schrijver Jean François Revel de Italiaanse moraal uit.

 Belasting betalen is voor de dommen. Mussolini was de eerste die de mafia de baas kon. 'Wil je weten wie de mafiaman in het café is. zei Cor Galis, drager van keurige Italiaanse pakken me, let dan op het afrekenen. Die man die nooit betaalt, dat is hem. Ook in Nederland nadert het. Wat de overheid ook verbiedt of afraadt, op het gebied van mest of inen­ten, dat maken we zelf nog wel uit. Wat je doet bepaalt je moeder. Die eerst zei dat wel zou meevallen. Veel bidden! Maar nee, zelfs de paus verschijnt niet meer op zijn balkon.

 Mussolini liet aan Revel zien hoe hij Italië regeerde. Bij een staatsbezoek op Sicilië werd de hoed van de Engelse premier gestolen. Zonder twijfel door een mafioso. De man deed z'n beklag bij de Duce. 'Geen probleem,' zei Mussolini. En binnen een halfuur lag de hoed op tafel. Zat de Duce er nog, dan was het coronavirus al lang en breed verdwenen.

Tags: 

Bootje

 De drie-eenheid op het landgoed is die van de vijver, het eiland en het bootje. Waarmee het eiland, midden in de kleine vijver, bere­ikt moet worden. Maar de oude roeiboot is lek en ligt half tegen de oever. De bodemplanken zijn deels verrot. Al te vaak is geprobeerd hem te herstellen. Trouwens, waarheen zou je hier moeten varen? De vijver was wel erg klein, de gracht dichtgeslibd. De boot was niet meer dan een idee.

 Maar toch, er zou een schat begraven moeten liggen. Die ligt daar maar, alle dagen. Te wachten op mij. Misschien op een dag dat het gevroren zal hebben en ik mijn waagstuk kan voltooien. Maar het vriest zo weinig in deze jaren.

Ik gaf de hoop op.

Maar toen kwam de nieuwe tuinman uit het dorp. En zag wat ik had gezien. De lekke boot, de vijver, het eilandje. En toog op een zomerse dag aan het werk. Nieuwe bodemplanken kreeg de boot, waarna hij geheel in de teer werd gezet. Op de dag van de tewaterlating stond ik met open mond aan de oever. De proefvaart slaagde en ik mocht mee naar het eilandje.

Mijn eerste passen op het eiland stond ik tot mijn enkels in een verlaten nest rotte eende eieren dat ontzettend stonk..

De tuinman hees me weer aan boord en roeide terug. 

Stukje

 Een kort stukje aarzelt vaak tussen een brief, aan een geliefde op wie je indruk wilt maken, of aan de wereld. 'Luister wat ik zag of meemaakte' komt het dichtst bij. Die wereld moet de krant maar lezen.

 De Zwitser Robert Walser was een wandelaar. 'Kleine Wanderung' verzamelt stukjes uit zijn latere tijd. Hier bekijkt hij in Bern een etalage:

'Zo in een etalage kijken, wie heeft daar geen plezier in. Vluchtig snoept men met de blik van chocola. Hier interesseren je hoeden, daar dassen, ergens anders Weense of Frankfurter worst. Op zijn mooist krijg je soms gratis bij voorbeeld de aanblik van afbeeldingen naar beroemde schilders.

Smakelijk liggen viooltjesstruikjes met hun kloeke violet naast sinaasappels. Onze ogen verschaffen ons veel plezier. In antiekzaken zijn Zwitserse veldslagen tentoongesteld. Verbazend hoe ruig het daar toeging. De mogelijkheid het leven van een betere kant te genieten moet met aanpakken bevochten worden. Ik neem voedzame zaken waar, zoals Emmentaler en Gruyère kaas.

Modezaken zijn gespitst op de uiterlijke schijn van voordeel. Goed gekleed gaan kan nooit kwaad. At ik niet al in een bakkerij in de Aarbergersteeg een Appelschmutsli?

Koffiehuizen lokken de haastigen met dijbenen en pannenkoek. Korsetten enzovoorts nauwlettend bekijken is niet zoals het hoort voor een heer. Maar een journalist zal het toegestaan zijn. Meisjeszakdoekjes zijn allerliefst geborduurd. Vanwege een zakdoekje maakte Othello met z'n vrouw een scene. Al jong werd me gezegd 'Schoenen geef je een vrouw niet cadeau; die kopen ze zelf zoals het uitkomt. Juwelierszaken glimmen van ringen, gespen en halskettingen. Papeterieën houden je het nut voor ogen hier en daar eens een brief te schrijven. Pas nog zag ik bij een scharrelaar een ivoren Christusbeeldje met gestrekte armen en doorboorde voeten.

Hier heb ik weer weer eens alleen wat geschetst; eigenlijk was ik tot meer verplicht.

Tags: 

De val

 Nog een boek dat ik niet zal schrijven: 'Het vallen in de beeldende kunst'. Ik beschouw Hergé als de meester van de val. Natuurlijk zag hij veel slapstick films. Waarvan de sleutel is de onkwetsbaarheid van Buster Keaton, Laurel & Hardy of Chapl­in. Ze vallen wel, maar kloppen het stof van hun kleren en gaan voort.

 Dat is het verschil met oude kunst, bij Breugel of Bosch is vallen zelden grappig. Pas in de strips rond 1900 duikt de bananenschil op en is de val een straf voor gewichtig gedoe.

 Zo krijgt een beeld als deze Jansen & Jansens z'n charme.  Niet alleen door de oneindige hoeveelheid details.

 Wat er al niet valt. Van sokophouders tot losse boorden, van schoenzolen tot brekende wandelstokken. Een deftige meneer zoals Hergé's oom en diens zo op hem lijkende vriend waarnaar J&J gemodelleerd werden bestaat uit vele attributen en o jee. De volwassenheid moet het altijd weer ontgelden.

 Met Andersens 'Nieuwe kleren van de keizer' als oermodel. Heel langzaam zijn volwassen mannen zich gaan kleden als jongens, middelbare vrouwen als meisjes.

 Hotter than my daughter blijft een van mijn favoriete programma's. En ook de volgende president zal een baseball petje dragen. Ook hij zal net als Trump na elke val het stof van z'n kleren kloppen, ongedeerd.

Tags: 

Pagina's